Македонски
Прескокнувањето на вашата дневна прошетка може да му наштети на вашето здравје повеќе отколку што мислите. Пешачењето е нежна физичка активност која е корисна за целото ваше тело и ум – од вашето расположение и мозок до вашето срце, коски, мускули и метаболизам.
„Секојдневното пешачење е еден од наједноставните начини за одржување на целокупното здравје“, вели д-р Кристина Ле-Шорт. Затоа не е изненадување што недостатокот на движење и пропуштањето на дневните чекори може да имаат негативно влијание врз вашето здравје. Подолу, објаснуваме што се случува кога го занемарувате одењето и даваме едноставни совети како да го направите дел од вашата дневна рутина, пишува EatingWell.
Зголемен ризик од хронични заболувања
„Ниските нивоа на физичка активност се поврзани со полошо кардиоваскуларно и метаболичко здравје“, вели Ле-Шорт. Седечкиот начин на живот е поврзан со поголем ризик од хронични состојби како што се дијабетес тип 2, срцеви заболувања, па дури и некои видови рак.
Ако поминувате премногу часови седејќи и не се движите доволно во текот на денот, вашето физичко здравје може да страда. Наједноставното решение е да започнете со пешачење. Голема студија од 2025 година покажа дека само 15 минути брзо одење дневно е поврзано со речиси 20% помал ризик од прерана смрт од која било причина.
Промени во расположението
Пешачењето го поддржува вашето ментално здравје, како и вашето физичко здравје. Без него, „веќе не ги добивате неврохемиските придобивки од одењето“, вели физиотерапевтот Ешли Каценбак, што може да придонесе за проблеми како што се анксиозност и депресија.
Истражувањата покажуваат дека продолженото седење може да го зголеми ризикот од депресија. Кај адолесцентите, седењето повеќе од шест часа на ден е поврзано со анксиозност, ниска самодоверба и депресија. Спротивно на тоа, голем преглед на 75 студии покажа дека одењето, без оглед на брзината, растојанието или времетраењето, е поврзано со значителни подобрувања во депресијата и анксиозноста.
Намалена подвижност и послаби коски
Без редовно одење, вашата подвижност може да се намали со текот на времето.
„Кај луѓето со хронична болка, ова може да ги отежни секојдневните активности и да го зголеми стравот од движење“, вели Ле-Шорт. Останувањето активно станува уште поважно како што старееме, бидејќи постарите возрасни лица имаат тенденција да бидат поседечки, што може да ги отежни секојдневните задачи и да го зголеми ризикот од инвалидитет.
Од друга страна, „редовното пешачење може да помогне во намалувањето на вкочанетоста и да се спречи губењето на функцијата што може да се случи кога активноста е постојано намалена“, вели Ле-Шорт. Дури и мали количини на одење можат да помогнат во одржувањето на мобилноста и независноста како што стареете.
„Како што старееме, одењето помага во одржувањето на густината на коските“, вели Нора Константино, доктор на науки. Студија од 2022 година покажа дека брзото одење 30 минути најмалку три пати неделно ја подобрува густината на коскените минерали кај жените во пременопауза.
Друга студија кај постари жени покажа дека акумулирањето на околу 10.000 чекори дневно, со кој било интензитет, е поврзано со поголема густина на коските. Ако 10.000 чекори ви се чинат недостижни, започнете со мали чекори и постепено зголемувајте ги како што ќе се подобрувате во тоа.
Когнитивен пад
Прескокнувањето на редовните прошетки може да влијае и на здравјето на вашиот мозок, вели Константино. Всушност, пониските нивоа на физичка активност се поврзани со поголем ризик од деменција. Од друга страна, постојаното одење може да го одржи вашиот мозок здрав како што стареете. Студија од 2021 година покажа дека возрасните над 65 години доживеале подобрувања во вниманието, меморијата и извршната функција откако учествувале во шестмесечна програма за пешачење.
Дали пешачењето е вашата единствена опција?
Ако пешачењето не е за вас, има многу други начини да ги добиете физичките и менталните придобивки од вежбањето. Секоја форма на активност е важна.
„Целта е да се движите повеќе, да седите помалку. Затоа, пронајдете активност во која уживате и обидете се да ја правите неколку дена во неделата и полека зголемувајте го бројот на денови во неделата или времетраењето“, вели Константино.
Како да го направите пешачењето навика?
Одењето е важно и за физичкото и за менталното здравје, па затоа е добра идеја да го вклучите во вашата дневна рутина. Започнете со мали чекори – дури и прошетка од 5 до 10 минути може да направи разлика ако ја правите редовно. Можете да се движите повеќе со качување по скалите, паркирање подалеку или правење кратки прошетки во текот на денот. Важно е да запомните дека секој чекор е важен.
Најлесниот начин да се држите до навика е да ја одржувате едноставна и изводлива. Пешачењето со пријател, поставувањето потсетници на вашиот телефон или станувањето на секои 30 минути седење може да помогне. Исто така, добра идеја е да го вклучите одењето во вашата постоечка рутина, како на пример прошетка по оброк.
Редовното вежбање помага во одржувањето на силата, подвижноста и издржливоста. А ако пешачењето не е за вас, корисна е и секоја друга форма на активност што ве охрабрува да се движите повеќе и да седите помалку.
