Македонски
Јануарскиот конгрес на Социјалдемократски сојуз на Македонија требаше да означи нова ера. По изборните порази и падот на рејтингот, партијата вети консолидација, дисциплина, единство и нов почеток и нова стратегија. Наместо стабилизација, два месеци подоцна гледаме дека конгресот не беше крај на кризата – туку почеток на отворена фаза на внатрешно преиспитување, па и распаѓање. Процес на внатрешно растројство што сè потешко се контролира.
Исклучувањето на Петре Шилегов не е само дисциплинска мерка. Тоа е политичка порака. Порака дека критиката во рамки на партијата се третира како опасност, а не како ресурс. Наместо расправа за насоката на СДСМ, добивме одлука за отсекување на еден од поистакнатите гласови од „старата гарда“. Формално – поради нарушување на единството. Суштински – затоа што јавно ја отвори темата за лидерството и одговорноста по конгресот. Наместо политички одговор, доби партиска пресуда. Со тоа раководството испрати порака: несогласувањето има цена.
Но паралелно со ова, на сцената се појавува уште посериозен сигнал. Екс-функционерот Богдановиќ најавува формирање нова политичка партија. Не независна иницијатива од маргините, туку проект зад кој стои човек што со години бил дел од структурата. политички субјект што отворено ќе бара поддршка од поширока етничка база. Тоа не е само лична амбиција. Тоа е индикатор дека дел од поранешното раководно јадро не гледа перспектива во рамките на СДСМ. Тоа веќе не е внатрешен шум – тоа е политичко отцепување.
Кога поранешни функционери заминуваат во два различни правци, едниот исклучен, другиот основа нова структура, јансо е дека не станува збор за индивидуални несогласувања. Тогаш зборуваме за процес, не за инцидент. Зборуваме за системска пукнатина. СДСМ очигледно не се соочува со „непослушни поединци“, туку со генерациски и концепциски судир што трае долго време, а по конгресот, кој беше најавуван како момент на стабилизација, само се заострува.
Ваквите процеси имаат последици надвор од партиските ѕидови. Секое исклучување носи ризик од ново незадоволство. Секоја нова партија значи дополнителна фрагментација на гласачкото тело. Во ситуација кога опозицијата се обидува да ја консолидира својата поддршка, СДСМ си дозволува луксуз да ја троши енергијата на внатрешни битки.
Прашањето повеќе не е дали има криза – тоа е очигледно. Прашањето е дали раководството разбира дека кризата не се решава со дисциплински мерки и декларативно единство. Политичката историја покажува дека партиите што ги оттурнуваат критичките гласови често завршуваат со две последици – пад на рејтингот и создавање на паралелни структури што им го одземаат дел од електоратот.
Јануарскиот конгрес беше почеток на нов циклус. Но наместо циклус на обнова, добивме циклус на исцрпување. Денес СДСМ не се бори само за власт. Се бори за сопствената кохезија. Ако трендот продолжи, следната фаза нема да биде само внатрешна турбуленција. Ќе биде политичко редефинирање на левиот центар – со или без СДСМ како негов главен носител. Дали СДСМ е партија што може да издржи внатрешна дебата? Или е структура што ја третира различноста како закана?
Во политиката има еден суров закон – празниот простор никогаш не останува празен. Ако СДСМ не го пополни со јасна визија и внатрешна стабилност, некој друг ќе го направи тоа.
Пишува
