Македонски
Војната на Блискиот Исток веќе има сериозни последици врз глобалната економија, а нејзиното влијание сè повеќе се прелева и врз авиоиндустријата. Покрај растот на цените на горивата, веќе се евидентираат откажување на летови, намалени фреквенции и предупредување дека претстојната летна сезона може да биде една од најпредизвикувачките во последните години.
Цената на млазното гориво порасна од околу 830 на речиси 1.500 долари за барел, што претставува зголемување од околу 80 проценти за само неколку месеци. Керозинот речиси ја удвои цената од почетокот од конфликтот, но проблемот не е само во поскапувањето. Европа нема доволно флексибилни рафинерии и во голема мера зависи од увозот, пред сè од регионот на Блискиот Исток.
Ова значи дека, дури и при повисоки цени, снабдувањето се соочува со сериозно ограничување – од транспортот до складирањето. Дополнителен предизвик е тоа што европските рафинерии не се доволно оптимизирани за лесно преработување на дизелот во керозин, што ја зголемува зависноста од увоз и ја усложнува логистиката.
Растот на цените на горивото директно влијае врз профитабилноста на летовите. Во одреден момент, високите трошоци почнуваат да ја ограничуваат и понудата и побарувачката. Дел од патниците повеќе нема да може да си дозволат авионски билети, а одредени линии ќе станат економски неисплатливи за авиокомпаниите.
Дополнителен проблем се техничките ограничувања. Не е доволно да има доволно гориво на глобално ниво – тоа мора да биде достапно и на конкретни аеродроми. Ограничените капацитети за складирање може да предизвикаат прекини во ротацијата на летовите, особено ако одредени дестинации немаат доволно резерви.
Ситуацијата дополнително се комплицира со тоа што авиокомпаниите веќе продале билети месеци однапред, по значително пониски цени од сегашните трошоци. Ова ги принудува да оперираат со летови што се далеку поскапи за нив, што ја намалува профитабилноста.
Покрај тоа, Европа обезбедува значителен дел од керозинот токму од регионот што е погоден од кризата. Се проценува дека состојбата би можела да остане релативно стабилна до крајот на јуни, по што се очекува посериозно нарушување.
Во првата фаза, авиокомпаниите ќе го намалуваат бројот на летови на постојните линии, а потоа е можно и целосно укинување на одредени маршрути. Тоа значи дека нема да дојде до целосен прекин на авионскиот сообраќај, но изборот на летови ќе биде значително намален, особено на помалку профитабилните дестинации.
Веќе е видлив дополнителен притисок врз индустријата, при што голем број европски авиокомпании најавуваат масовно кратење на летовите.
За патниците што веќе купиле билети, не се очекува дополнително поскапување. Сепак, индиректните ефекти ќе се почувствуваат преку намалениот избор на летови и потенцијално повисоките цени за нови резервации.
Во меѓувреме, авиокомпаниите од Блискиот Исток имаат предност бидејќи располагаат со сопствени извори на гориво. Тоа им овозможува полесно да се справат со кризата и потенцијално да го зголемат својот пазарен удел, додека европските компании се соочуваат со зголемени трошоци и со ограничувања.
