Македонски
На денешен ден, 24 јуни 1861 година, во Загреб од печат излегол прочуениот „Зборник на Миладиновци“, едно од најзначајните и највлијателни дела во историјата на македонската култура, книжевност и фолклористика. Точно 165 години подоцна, ова капитално издание и понатаму претставува непроценливо сведоштво за богатството на македонското народно творештво и еден од најважните симболи на македонската преродба во XIX век.
Зад ова монументално дело стојат браќата Димитар и Константин Миладинов, кои со огромна посветеност и љубов кон народното наследство успеале да соберат и зачуваат дел од највредните творби создадени низ генерации во македонските краишта.
На повеќе од 500 страници, во Зборникот се објавени вкупно 660 народни песни, од кои најголемиот дел потекнуваат од различни делови на Македонија. Покрај песните, делото содржи и богат материјал за народните обичаи, свадбените и календарските традиции, верувањата, игрите, преданијата, пословиците, гатанките и јазичните особености на народот.
Токму оваа разновидност го прави Зборникот многу повеќе од обична книга со песни – тој е вистинска енциклопедија на македонскиот народен живот од XIX век.
Песните и останатите материјали биле собирани во Струга, Охрид, Битола, Прилеп, Велес, Дебар, Струмица, Кукуш, Воден, Костур и други македонски краишта.
Во оваа голема културна мисија на браќата Миладиновци учествувале и нивни соработници, меѓу кои особено се истакнува Рајко Жинзифов, кој помогнал во собирањето и обработката на дел од материјалите.
Една од најголемите вредности на Зборникот е фактот што народните песни биле запишани според нивниот изворен изговор. Благодарение на тоа, денес делото претставува драгоцен документ за проучување на македонските говори и развојот на македонскиот јазик.
За лингвистите, историчарите и фолклористите, Зборникот останува еден од најважните извори за истражување на културниот и јазичниот развој на македонскиот народ.
Со неговото објавување во Загреб во 1861 година, македонските народни песни и традиции за првпат биле претставени на пошироката европска културна сцена.
На овој начин, богатото усно творештво од Македонија добило можност да биде препознаено и вреднувано надвор од границите на регионот, оставајќи трајна трага во словенската и европската фолклорна традиција.
Повеќе од еден и пол век по неговото објавување, „Зборникот на Миладиновци“ останува едно од темелните дела на македонската книжевност и културна историја.
Тоа не е само збирка народни песни, туку симбол на посветеноста кон зачувувањето на народниот дух, традицијата, јазикот и националниот идентитет.
Денес, 165 години по неговото прво издание, делото на Димитар и Константин Миладинов продолжува да сведочи за неисцрпното богатство на македонското усно народно творештво и за огромниот придонес што браќата го оставија во културното наследство на Македонија.
