Македонски
Билјана БабиќПостојат болести што се гледаат. И постојат болести што се живеат — без да остават видлив траг за другите.
Некои ретки болести се токму такви. Нема гипс. Нема инвалидска количка. Нема јасен знак што ќе ѝ објасни на околината дека телото во тој момент не соработува. Однадвор изгледаш исто. Однатре, водиш разговор со сопственото тело кое одбива да те следи.
Најтешко е што заморот не се гледа. Не е тоа обичен замор што поминува со сон. Тоа е чувство како некој да ти ја исклучил енергијата, а денот штотуку започнал.
А денот — не чека.
Децата стануваат, бараат нешто, очекуваат да бидеш тука, присутен, како и секогаш.
А ти во себе собираш сила за најобично движење. Сакаш да реагираш веднаш, а телото те успорува. Не затоа што не сакаш — туку затоа што не можеш.
Работата те чека. Обврските не се поместуваат. Состанокот е закажан, роковите се исти како и за сите други. Се подготвуваш, одиш, функционираш. Однадвор никој не гледа разлика. Однатре, водиш тивка борба со болката во зглобовите, со маглата во мислите, со концентрацијата што ти се лизга.
А од тебе се очекува да продолжиш како ништо да не се случува. Да излезеш навечер, како некогаш. Да издржиш гужва, музика, светла, разговори до доцна. А ти стоиш таму и чувствуваш како хаосот околу тебе ти ја одзема и последната енергија, како телото ти вели дека ова повеќе не е твојот ритам.
Однадвор, сè изгледа вообичаено. Луѓето те гледаат и велат: „Добро изгледаш.“ И се радуваш на тоа, но во себе знаеш дека изгледот не ја раскажува целата приказна.
Знаеш дека никој не гледа ништо. Затоа што болката не се гледа. Заморот не се гледа. Борбата не се гледа. Невидливата болест не значи дека ја нема. Тоа значи дека секојдневно се обидуваш да живееш нормално во тело што постојано ти поставува нови граници.
Понекогаш телото бара пауза кога денот не дозволува пауза.
Понекогаш мораш да одбиеш нешто што некогаш ти било нормално.
Понекогаш навечер едноставно немаш повеќе сила — не за дружење, не за разговор, туку само за тишина.
Во меѓувреме се случуваат и оние работи за кои ретко се зборува. Се бориш со анемијата што те празни, со денови кога единствено решение е повторно да примиш крв за да продолжиш понатаму. Со косата што ја губи силата, станува безживотна — како да ја губи истата енергија што ја губиш и ти. Со контролите што стануваат рутина, се бориш со деновите кога мораш да застанеш за да можеш утре повторно да продолжиш. Се бориш со малите промени што ги гледаш само ти — во телото, во косата, во издржливоста.
И повторно, однадвор изгледа дека сè е во ред.
Тоа е парадоксот на невидливата болест.
Да живееш меѓу нормалниот тек на животот и телото што постојано бара договор.
Ова не е приказна за жалење. Ова е приказна за приспособување. За упорност што не се забележува. За секојдневно продолжување — и кога е тешко, и кога никој не знае колку е тешко. Ова е приказна за живот што се живее — поинаку, побавно, понекогаш потешко, но со иста волја да се продолжи понатаму. Затоа што животот не запира.
Затоа што животот не запира.
А ние учиме како да одиме со него, чекор по чекор, на свој начин.
(втор дел)
Прв дел
