Македонски
„Матица македонска“ ја објави книгата „Сетилност и синестезија“ од Иван Џепароски — ново есеистичко, книжевно-критичко и естетичко остварување што ги отвора прашањата за сетилноста и синестезијата во книжевноста, визуелните уметности, естетиката и филозофијата на културата.
Книгата е структурирана во четири поглавја: „Поезијата, сетилноста и синестезијата“, „Визуелните уметности и сетилноста“, „Естетиката и книжевноста“ и „Културата и уметностите“. Во нив се распоредени дваесет есеи што го водат читателот низ светот на сетилното доживување, уметничката перцепција, еколошката естетика, флора-критиката, визуелноста, културното наследство и современите интермедијални читања на уметноста.
Како што истакнува Наташа Аврамовска во рецензијата, „Сетилност и синестезија“ претставува „суштествено естетско и книжевно-критичко понирање во прашањата и проблемите поврзани со сетилноста и со синестезијата во рамките на книжевноста и на уметноста“. Таа посочува дека во книгата, прашањата за сетилноста и синестезијата се разгледуваат „во контекст на значајните теориски достигнувања на светскоисториски план, но и со особен акцент во рамките на дострелите на современата македонска книжевност, уметност и култура“.
Ова дело, според Аврамовска, е „едно од првите вакви дела во рамките на македонската книжевна и уметничка критика, како и на естетика и филозофија на уметноста“. Истовремено, книгата претставува продолжување и продлабочување на идеите што Џепароски ги разви во „Дискурси на визуелното“, објавена во 2014 година, исто така во издание на „Матица македонска“.
Во „Сетилност и синестезија“ се вкрстуваат повеќе клучни теми: поезијата во раздобјето на екокритиката и постхуманизмот, екоетиката и екоестетиката, енвиронменталната естетика, флора-критиката, убавината и мирот, фауната и уметноста, музиката и мозаикот, уметноста на вкрстувањето, природното и културното наследство, погледот на Другиот кон нашата култура, како и односот меѓу културата и филмот. Аналитичкиот фокус е насочен кон творештвото на Матеја Матевски, Георги Старделов, Божин Павловски, Влада Урошевиќ, Петре М. Андреевски, Славе Ѓорѓо Димовски, Газанфер Бајрам, Јордан Манасијески, Милчо Манчевски и Тања Балаќ.
Четирите поглавја и дваесетте есеи, како што вели Аврамовска, „нè воведуваат во интригантниот и привлечен свет на сетилноста и на синестезијата“. Токму затоа, книгата може да се чита како естетичко патување низ поезијата, визуелните уметности, филозофијата, културата и современите облици на уметничко искуство.
Иван Џепароски е филозоф, естетичар, поет, критичар и антологичар. Автор е на 41 книга од областа на филозофијата, естетиката, критиката, книжевната теорија, поезијата и антологиските избори. Добитник е на повеќе значајни признанија, меѓу кои „Млад Борец“, „Димитар Митрев“, „Григор Прличев“, „Парадигма“, „Браќа Миладиновци“, „Книжевен жезол“, „Константин Философ“ и „Ацо Шопов“.
Со „Сетилност и синестезија“, Џепароски го продолжува својот препознатлив авторски интерес за пресекот меѓу филозофијата, естетиката, книжевноста и уметноста. Ова е книга што ја проширува македонската есеистичка и критичка мисла со теми што истовремено се современи, интердисциплинарни и длабоко втемелени во македонскиот културен контекст.
Книгата „Сетилност и синестезија“ е достапна во книжарниците на „Матица македонска“ и онлајн, а е дел и од акцијата „Априлско разлистување“ на „Матица македонска“. Со ова издание, читателите добиваат книга што ги поврзува мислата и сетилото, естетиката и уметноста, книжевноста и визуелната култура — како покана за ново читање на современата македонска култура.
