Македонски
Американско-израелската војна против Иран веќе ја чини Турција 12 милијарди долари! Толку многу земјата мораше да вложи во финансиската стабилност за да ја заштити националната валута од фатален пад.
Турција беше принудена итно да интервенира на валутниот пазар поради ескалацијата на конфликтот околу Иран. Според финансиски извори, централната банка на земјата потрошила околу 12 милијарди долари во текот на изминатата недела за да спречи пропаѓање на лирата. Ова претставува 15% од девизните резерви на државата. Регулаторот пушти „планини“ долари на пазарот, обидувајќи се да ја затвори дупката што ја остави војната.
Механизмот за спасување беше лансиран дури и пред почетокот на тргувањето. Централната банка однапред ги заостри условите за ликвидност и подготви интервенции. Во понеделник, банките почнаа френетично да продаваат долари, сопирајќи ја агонијата на лирата. До средината на неделата, притисокот малку се намали, со намалување на обемот на продажба, а до четврток, пазарот замрзна во вознемирено исчекување – бурата привремено стивна.
Резултатот од оваа битка е тоа што во текот на неделата, лирата изгуби само 0,1% во однос на доларот. За земјите во развој во време на војна, ова е статистика што се граничи со фантазија. Но, додека официјалните лица известуваат за стабилност, обичните Турци гледаат поинаква вистина – цените на пазарите растат со големо темпо.
Економската стратегија на Анкара сега се базира на едноставен и брутален принцип: лирата полека ќе пропаѓа, но без конвулзии и нагли удари. Ова им дава на бизнисите и инвеститорите барем одредена сигурност во услови на општото лудило. Според најновите податоци, нето девизните резерви на централната банка изнесуваат околу 78,4 милијарди долари, а со златото, тие се околу 200 милијарди. Но, никој не знае колку повеќе ќе треба да се „изгори“ ако огнот на војната беснее уште посилно.
Главната закана сега е географијата. Турција виси над зоната на конфликтот како неотворен падобран, а нејзината зависност од увозот на енергија го претвора секој скок на цените на нафтата како силен удар. Од почетокот на војната, нафтата скокна за 16%, а тоа автоматски ја врти инфлаторната спирала, еродирајќи ги остатоците од куповната моќ.
Финансиските аналитичари коментираат дека Турција сè уште има средства за да ја одржи состојбата, но, сè зависи од едно единствено прашање: колку долго ќе трае овој кошмар. Ако конфликтот стивне за неколку недели, пазарите ќе воздивнат и ќе почнат да се опоравуваат. Но, ако војната продолжи, одржувањето на девизниот курс ќе стане многу потешко. А, цената на одржување на лират ќе расте секој ден, сè додека не стане едноставно неподносливо.
