Тишината создава дистанца – прифаќањето почнува кога ќе кажеме гласно

Креирано со помош на AI

Билјана Бабиќ

Има нешто тивко во деновите како 2 април. Сите зборуваме за аутизмот, за прифаќањето, за емпатијата. За тоа дека треба да бидеме подобри, понежни, повнимателни. И барем тој ден, светот изгледа како да разбира.

Но вистинскиот живот не се случува на 2 април. Се случува во училниците, во дворовите, на родендените, на лулашки. Во секојдневните мали ситуации во кои децата се среќаваат едни со други – со сите свои разлики. А таму? Таму прифаќањето не е порака, туку процес. Токму таму станува јасно дека прифаќањето не може да дојде само од една страна.

Често очекуваме општеството да разбере. Децата да прифатат. Родителите да објаснат. Наставниците да најдат начин. И сето тоа е важно.

Но постои и една тивка, чувствителна вистина за која ретко се зборува – дека за да постои вистинско прифаќање, мора да постои и простор тоа да се случи. Треба родител кој прифатил, се бори и живее со тоа. Но тоа не е секогаш така. Не затоа што родителите не сакаат да го прифатат своето дете. Напротив. Туку затоа што понекогаш љубовта е толку голема, што не сака да признае дека постои нешто што ќе го направи животот потежок. Што ќе бара повеќе трпение, повеќе разбирање, повеќе сила.

И тоа е човечки. Но во таа тишина, колку и да е разбирлива, се губи една важна нишка. Другите не можат да разберат нешто што не го знаат. Не можат да прифатат нешто што им е скриено. Не можат да помогнат ако не знаат како. И тогаш, наместо блискост, се појавува дистанца. Не затоа што некој не сака да прифати. Туку затоа што не знае како. Затоа што од другата страна нема соговорник кој отворено живее со, условно кажано, проблемот.

А понекогаш е доволно толку малку. Еден разговор. Едно „ова е нашата приказна“. Едно објаснување што не бара совршенство, туку разбирање. Еден муабет „од моето дете очекувајте…“. Да се сподели: „еве како можеш да му помогнеш.“ Тоа не е изложување. Не е етикета. Тоа е доверба. Тоа не е барање за сожалување, туку став за разбирање. Не е слабост да се сподели со оние што се дел од секојдневието на детето, да се отвори разговор со другите родители, да се создаде средина во која различноста нема да биде изненадување, туку дел од реалноста. Напротив, тоа е сила.

Кога ќе се сподели, тежината не исчезнува – но станува полесна. Кога ќе се каже гласно, различноста не станува поголема – но станува поприфатлива. Кога едната страна ќе се отвори, другата полесно разбира. Кога има искреност, има и поддршка. Кога има комуникација, има и прифаќање.

И тогаш, нешто навистина почнува да се менува.Децата учат да бидат понежни едни со други, учат кога треба да бидат трпеливи, сфаќаат кога треба да пружат рака. Родителите почнуваат да разбираат, да разговараат со своите деца. Наставниците добиваат простор да помогнат.

Заедницата станува… заедница. Не совршена. И нема совршено. Но станува вистинска, убава средина за сите.

Аутизмот, како и ниту една друга попреченост, не е нешто што треба да се крие. Не е слабост. Не е нешто што треба да се оттурне во тишина. Тоа е дел од нечиј свет – и колку повеќе го оттурнуваме, толку повеќе го оттурнуваме и детето. А тоа е последното што било кој родител го сака. И последното што едно општество треба да го дозволи.

Затоа, можеби најголемиот чекор не е само да бараме другите да прифатат. Туку да создадеме услови тоа да може да се случи. Да се отвори простор за разговор. Да се сподели. Да се дозволи разбирањето да влезе. Да се отворат вратите на тој нечиј свет, за сите да бидеме во него. Со отворањето на вртите ќе дозволиме некој да влезе – без страв, без предрасуди, само со желба да разбере.

Таму почнува вистинската промена. Затоа што прифаќањето не доаѓа одеднаш. Не доаѓа по наредба. Не доаѓа само затоа што сме го кажале. Доаѓа кога ќе се оттурни тишината. И кога, наместо ѕидови, ќе почнат да се отвораат врати.