Македонски
Мал карипски остров заработува 50% од својот државен буџет од исздавање на интернет домени за вештачка интелигенција. Приказната за малиот остров Ангила на Карибите покажува колку е важно да се биде на вистинското место. Сепак, за островот да има ќар од тоа што беше на вистинското место во вистинско време, беа потребни 30 години.
Во 1985 година, човек по име Џон Постел на Универзитетот во Калифорнија дистрибуираше домени со две букви на земјите од светот. Постел беше еден од основачите на интернетот и ја управуваше организацијата IANA. Оваа организација дистрибуираше имиња на домени на земјите:
Така на пример, САД го добија доменот .us; Велика Британија доби .uk, Русија доби .ru, додека Ангила ги доби буквите .ai.
Во тоа време, островот имаше 17.000 жители, вештачката интелигенција беше далеку од денешниот развој, а економијата на островот зависеше од туризмот. Доменот на островот беше неактивен речиси 30 години, но сè се промени со доаѓањето на „ЧетГПТ“ (ChatGPT).
А. токму развојот на „ЧетГПТ“ создаде огромна побарувачка за .ai домени.
Во ноември 2022 година, беше објавен „ЧетГПТ“, по што целата Силиконска долина сакаше да креира некаков стартап за вештачка интелигенција. Ако претходно зборот „крипто“ во презентацијата на проектот додаваше тројна вредност на почнатите проекти, од таа година зборот „AI“ стана новиот „златен збор“. И нема подобар начин да докажете дека сте вклучени во вештачката интелигенција отколку да купите соодветен домен, односно домен што ќе завршува на .ai.
Проблемот е што .ai не е американски или меѓународен домен. Тоа е национален домен на Ангвила. Тоа, пак, знаи дека ако сакате да имате Claude.ai, Perplexity.ai, x.ai или Meta.ai – морате да му плаќате на островот. И сите вакви компании одлучија да платат.
Во 2022 година, имаше 148 илјади регистрирани домени. Една година подоцна, веќе имаше 359 илјади, што е зголемување од 142% во текот на 12 месеци. До јануари 2026 година, бројот надмина милион. Секој ден се додаваат по уште 2.000.
Паралелно, пазарот за премиум домени цвета. Кратките и лесно запомливи адреси со вештачка интелигенција почнаа да се тргуваат како недвижности во Менхетен.
Неколку случаи на купување домени со вештачка интелигенција.
Во октомври 2023 година, коосновачот на HubSpot, Дармеш Шах, плати 700.000 долари за you.ai за хостирање на неговиот личен проект. Интересно е што во 2025 година, тој го продаде доменот os.ai на Perplexity за 150.000 долари и доби дел од акциите. Пред тоа, рекордот беше договор за 258.888 долари за stack.ai два месеци претходно.
Исто така, во јули 2025 година, cloud.ai беше продаден на анонимен купувач за ~600.000 долари, а во октомври истата година, wisdom.ai беше купен од брокер за 750.000 долари.
Во февруари, бројките станаа уште поневообичаени:
fin.ai за 1 милион долари
bot.ai за 1,2 милиони долари
Според Escrow.com, најголемата платформа за вакви трансакции, вистинскиот рекорд е многу поголем – само што не сите купувачи ги откриваат цените.
Според пазарот Sedo, просечната цена на .ai домен сега е околу 6.000 долари – двојно повеќе од просечната цена на .com.
50% од БДП на Ангила доаѓа од домени.
Уште во 2018 година, 3 милиони долари од доменот беа пријатен бонус на туристичките даноци на островот. Никој не го сметаше .ai како сериозен имот. Потоа дојде бумот на вештачката интелигенција и бројките почнаа да изгледаат неверојатно.
2018 — 2,9 милиони долари
2023 — 32 милиони долари (22% од буџетот на земјата)
2024 — 39 милиони долари (24% од буџетот)
2025 — 93 милиони долари (околу 50% од буџетот)
Во јануари-февруари 2026 година, евиденцијата продолжува да се ажурира – до 17 милиони долари месечно. Во исто време, 90% од регистрираните домени се обновуваат секоја година.
Каде одат парите?.
Во 2017 година, ураганот Ирма уништи околу 90% од инфраструктурата на Ангила. На островот му беа потребни години за да се опорави. Сега, со парите на стартапите, се гради нов аеродромски терминал и се продолжува пистата за големи авиони. Се поправаат патиштата. Даноците се намалени. Воведени се бесплатни лекови за деца до 6 години и за постари лица. Се создава суверен фонд за следниот ураган или криза.
Во 2025 година, буџетот на островот за прв пат покажа суфицит. Земја која се опоравуваше од катастрофа сега штеди пари за иднината. Изворот на овие пари – две букви во полето за адреси.
