Македонски
Доколку биде потврдено, тоа ќе биде првата посета на Зеленски на Србија откако ја презеде функцијата во 2019 година и од почетокот на конфликтот во Украина во 2022 година. Сепак, со оглед на воената состојба во Украина, таквата посета може да се откаже во секое време, наведува Н1.
Иако нема официјална потврда за можната посета на Зеленски на Белград, дипломатски извори во Белград очекуваат дека наскоро би можел да се потпише заеднички меморандум за разбирање за трговската соработка меѓу двете земји.
И Србија и Украина делат аспирации за членство во Европската унија, при што меѓусебната поддршка за европскиот пат е еден од клучните столбови на билатералните односи. Друга важна точка во односите е меѓусебната поддршка на Србија и Украина за територијалниот интегритет и суверенитет на тие земји.
Досега контактите меѓу претседателите на Србија и Украина најчесто се одвиваа за време на меѓународни политички самити, на кои присуствуваа двајцата лидери. Од почетокот на војната во Украина, српскиот претседател ја посети Украина еднаш – на 11 јуни 2025 година во Одеса, каде што се одржа самитот Украина – Југоисточна Европа.
Во таа прилика Србија за прв пат не ја потпиша заедничката декларација бидејќи, како што беше објаснето, таа содржеше повик за санкции против Русија поради војната во Украина.
Српскиот претседател Александар Вучиќ тогаш кажа дека „никој претерано не го притискал“ да ја потпише декларацијата. На самитот, Вучиќ понуди Србија да помогне во реконструкцијата на „еден или два града или помал регион“.
На тој самит немаше претставник на Косово, бидејќи Украина не ја признава самопрогласената независност на Косово.
Први директни разговори во август 2023 година
Првите директни разговори меѓу претседателите на Србија и Украина од почетокот на конфликтот се одржаа на крајот на август 2023 година, околу година и пол по почетокот на војната. Средбата и разговорите се одржаа во Атина на самитот Украина – Југоисточна Европа. По тој повод, претседателот на Србија Александар Вучиќ објави дека Србија ќе продолжи да ја поддржува и почитува територијалната целовитост на Украина. Вучиќ ги опиша разговорите како отворени, пријателски и конструктивни.
На истиот самит беше усвоена и потпишана декларација со која се осудува руската агресија врз Украина. Вучиќ потоа нагласи дека успеал да обезбеди декларацијата да не содржи повик за санкции против Русија.
Во врска со истиот состанок, украинскиот претседател напиша на социјалните мрежи дека тоа бил „добар разговор за почитување на Повелбата на ООН и неповредливоста на границите. За заедничката иднина на нашите народи во заеднички европски дом. Развојот на нашите односи е во наш заеднички интерес“.
Пред таа средба, првиот личен контакт меѓу претседателите на Србија и Украина се одржа во Молдавија на почетокот на јуни 2023 година, кога се ракуваа по групна фотографија на вториот самит на Европската политичка заедница.
Вучиќ и Зеленски учествуваа и на речиси сите самити на Европската политичка заедница, која беше основана за да се демонстрира европското единство против Русија.
Имаше два исклучоци. На основачкиот самит во Прага во 2022 година, претседателот на Србија присуствуваше лично, додека украинскиот претседател се придружи преку видео врска. На сите последователни самити Зеленски присуствуваше лично. На последниот самит, одржан во Ерменија, Србија не ја претставуваше претседателот Вучиќ, туку премиерот Џуро Мацут.
И Белград и Киев постојано на највисоко ниво изјавуваат дека односите меѓу двете земји се добри и коректни и дека има простор за подобрување.
Последната таква изјава дојде на 14 мај 2026 година од министерот за надворешни работи на Србија Марко Ѓуриќ, за време на разговор со амбасадорот на Украина во Србија Александар Литвиненко. На својот профил на социјалната мрежа Икс Ѓуриќ напиша дека ја нагласил „подготвеноста на Белград за понатамошно интензивирање на политичкиот дијалог, одржување билатерални политички консултации и подобрување на трговската соработка“.
Комплицирани односи
Односите меѓу двете земји се уште се комплицирани поради ставот на Белград кон Москва.
Сепак, украинските претставници генерално посочија дека Киев ја разбира позицијата на Србија и не го наметнува прашањето за санкции врз Москва како услов во билатералните односи.
Украинските претставници, вклучувајќи го и претседателот Зеленски, постојано ѝ се заблагодаруваат на Србија за хуманитарната помош, додека српските претставници, вклучувајќи го и претседателот Вучиќ, ѝ се заблагодаруваат на Украина за поддршката на територијалниот интегритет и суверенитет на Србија – имено, за тоа што не ја признава независноста на Косово.
Особено чувствителен аспект на односите меѓу двете земји се однесува на извозот на оружје.
Од 2022 година, бројни медиуми и портали, вклучувајќи ги украинските и руските, објавија дека српско оружје и муниција се пронајдени на украинското бојно поле и во посед на украинските сили. Според тие извештаи, оружјето пристигнало во Украина преку извоз преку трети земји.
Во јуни 2025 година, руската Надворешна служба за разузнавање објави дека две српски компании продале ракети за повеќецевни ракетни системи и минофрлачки гранати (или компоненти за нив) на компании во Чешка и Бугарија, од каде што завршиле во Украина. Ова предизвика остри реакции од Москва.
Потоа, Министерството за одбрана на Србија објави дека, по наредба на претседателот, извозот на оружје и воена опрема произведени во Србија е суспендиран. Поточно, за иден извоз ќе биде потребно одобрение од Советот за национална безбедност на Србија.
Официјален Белград постојано негира директен извоз на оружје во Украина, велејќи дека „не може да влијае“ дали оружјето произведено во Србија, извезено преку трети земји, на крајот ќе заврши во Украина.
Иако Србија ја осуди руската агресија врз Украина кон крајот на февруари 2022 година, повеќе од четири години по почетокот на војната, таа сè уште одбива да воведе санкции врз Русија, и покрај постојаните закани од Брисел до Србија, како земја кандидат за ЕУ, да ја усогласи својата надворешна и безбедносна политика со политиката на Европската Унија. Воведувањето санкции против Русија е дел од тоа усогласување.
Во исто време, Србија е членка на неколку политички платформи воспоставени по почетокот на војната, насочени или кон поблиска соработка со Украина за заеднички цели или кон политичка поддршка за Украина. Тие вклучуваат Самитот Украина – Југоисточна Европа и Европската политичка заедница.
Редовни контакти меѓу двете земји се одржуваат и преку првите дами.
Во ноември 2025 година, претседателката на Народното собрание на Република Србија Ана Брнабиќ официјално го посети Киев, каде што се сретна, меѓу другите, со претседателот на Врховната рада Руслан Стефанчук и претседателот Володимир Зеленски.
Брнабиќ тогаш изјави дека Србија целосно ја поддржува Украина на нејзиниот европски пат и дека Србија испратила повеќе хуманитарна помош во Украина отколку сите други земји од Западен Балкан заедно.
Извор: Мкд.мк
