Македонски
Заморот, палпитациите и отежнатото дишење понекогаш не се само знак на срцеви заболувања, туку можат да укажуваат и на недостаток на одредени витамини.
Кога се зборува за здравјето на срцето , најчесто се споменуваат холестеролот, крвниот притисок и физичката активност . Сепак, витамините играат важна улога и во работата на срцето. Нивниот недостаток може да влијае на срцевиот мускул, крвните садови, производството на црвени крвни зрнца , па дури и на срцевиот ритам .
Иако недостатокот на витамини не е меѓу најчестите причини за срцеви заболувања, долгорочните нутритивни дефицити можат да придонесат за развој на одредени кардиоваскуларни проблеми. Д-р Дибаншу Гупта, кардиолог од болницата Сарводаја во Џаландхар (Индија), зборува за ова.
Зошто витамините се важни за срцето?
Срцето е мускул кој работи континуирано и пумпа крв низ телото. За правилно функционирање, потребни му се бројни хранливи материи, вклучувајќи витамини и минерали. Витамините учествуваат во:
- создавање енергија неопходна за срцевите клетки
одржување на нормална циркулација
заштита на крвните садови од оштетување
одржување на правилен срцев ритам
создавање здрави црвени крвни клетки кои носат кислород.
– Доколку на телото му недостасуваат еден или повеќе витамини, овие процеси можат да бидат нарушени, што со текот на времето може да го зголеми ризикот од кардиоваскуларни заболувања – предупредува д-р Гупта.
Витамин Д
Витаминот Д е најпознат по својата улога во зачувувањето на коските, но учествува и во работата на срцето. Студиите покажуваат дека пониските нивоа на витамин Д се поврзани со зголемен крвен притисок, хронично воспаление и поголем ризик од срцеви заболувања . Сепак, сè уште не е дефинитивно потврдено дека земањето додатоци на витамин Д директно го намалува ризикот од срцеви удари или други кардиоваскуларни заболувања.
Телото создава витамин Д во кожата под влијание на UVB зраците од сончевата светлина
Недостатокот на витамин Д е почест кај луѓе кои поминуваат малку време на сонце, постари лица, како и кај луѓе со одредени хронични заболувања.
Витамин Б12
Витаминот Б12 е неопходен за формирање на здрави црвени крвни зрнца и правилно функционирање на нервниот систем. Неговиот недостаток може да предизвика анемија, поради што крвта носи помалку кислород . Потоа срцето мора да работи поинтензивно за да обезбеди доволно кислород до сите ткива. Покрај тоа, истражувањата покажуваат дека недостатокот на витамин Б12 може да ги зголеми нивоата на хомоцистеин , аминокиселина поврзана со поголем ризик од кардиоваскуларни заболувања.
Недостатокот на витамин Б12 најчесто се јавува кај постари лица, вегетаријанци и вегани, како и кај луѓе кои имаат заболувања на дигестивниот систем што ја отежнуваат неговата апсорпција.
Фолна киселина (витамин Б9)
Фолната киселина заедно со витаминот Б12 учествува во формирањето на крвните клетки. Нејзиниот недостаток може да доведе и до зголемување на хомоцистеинот . Сепак, претходните истражувања не покажаа дека намалувањето на хомоцистеинот со помош на додатоци во исхраната сигурно го намалува ризикот од срцев или мозочен удар.
Фолната киселина заедно со витаминот Б12 учествува во формирањето на крвните клетки.
Сепак, соодветниот внес на фолна киселина е важен за одржување на целокупното здравје.
Витамин Ц
Витаминот Ц делува како антиоксиданс кој ги штити крвните садови од оштетувања предизвикани од слободните радикали. Сериозен недостаток може да ги ослабне ѕидовите на крвните садови и да го забави заздравувањето на раните . Сепак, досегашните докази не покажаа дека земањето високи дози на витамин Ц го спречува развојот на срцеви заболувања кај здрави луѓе.
Витамин Б1 (тиамин)
Тиаминот е неопходен за создавање енергија во телото. Неговиот изразен недостаток може да го ослабне срцевиот мускул и да доведе до болест позната како влажна бери-бери , која во тешки случаи може да предизвика срцева слабост .
Луѓето кои долго време консумираат алкохол, неухранетите луѓе, како и оние кои страдаат од одредени хронични заболувања имаат поголем ризик од недостаток на витамин Б1.
Може ли недостатокот на витамини да предизвика аритмии?
Според достапните истражувања, одредени сериозни недостатоци на витамини можат да придонесат за појава на нарушувања на срцевиот ритам, но тие не се нивна најчеста причина. На пример, изразен недостаток на витамин Б1 или витамин Б12 може да влијае на срцето. Сепак, нарушувањата во нивоата на минерали, особено ,и магнезиумкалиум .
Изразениот недостаток на витамин Б1 или витамин Б12 може да влијае на работата на срцето.
– Луѓето кои чувствуваат прескокнување на срцевиот ритам, палпитации , вртоглавица или имаат епизоди на губење на свеста не треба сами да земаат додатоци, туку треба да се обратат на лекар за да се утврди вистинската причина за тегобите – нагласува д-р Гупта.
Кој е најмногу изложен на ризик од недостаток на витамини?
Следните лица имаат поголема веројатност да развијат недостаток на витамини:
- постари лица,
вегани и вегетаријанци,
лица со заболувања на дигестивниот систем,
лица кои злоупотребуваат алкохол
, лица со хронични заболувања на бубрезите или црниот дроб и оние кои земаат лекови кои го отежнуваат апсорбирањето на витамините.
За луѓето од овие групи, лекарот може да препорача лабораториски тестови за проверка на нивото на витамини.
Дали додатоците во исхраната го штитат срцето?
Многу луѓе земаат витамини секој ден, верувајќи дека тие ќе го заштитат срцето, но експертите предупредуваат дека додатоците во исхраната не можат да го заменат здравиот начин на живот . Доколку недостатокот на одреден витамин е лабораториски потврден, суплементацијата може да го компензира недостатокот и да ги ублажи здравствените проблеми што ги предизвикува.
Додатоците во исхраната треба да се земаат само по консултација со лекар.
– Сепак, кај луѓе кои немаат недостаток на витамини, не е докажано дека рутинското внесување на додатоци во исхраната спречува срцев удар, мозочен удар или други срцеви заболувања . Во спротивно, додатоците во исхраната треба да се земаат само по консултација со лекар – советува д-р Гупта.
Кога треба да посетите лекар?
Посетете лекар ако имате:
- продолжен замор,
слабост
, отежнато дишење
, вртоглавица,
вкочанетост или трнење во рацете и нозете,
неправилен срцев ритам,
ненадејни епизоди на палпитации.
– Овие симптоми можат да бидат резултат на недостаток на витамини, но и на бројни други здравствени состојби, поради што е важно да се утврди причината преку преглед и соодветни анализи , вели д-р Гупта.
