Македонски
Македонскиот културно-информативен центар во Софија се потврди како уникатен и сериозен духовен и културен простор, каде македонската култура, уметност и традиција не само што се претставуваат, туку активно се вградуваат во поширокиот европски и балкански културен контекст. Центарот се јавува како бедем на македонското културно присуство, но и како отворен мост кон другите култури – доказ дека вистинската културна вредност се раѓа низ дијалог, размена и соработка меѓу народите.
Со назначувањето на проф. д-р Зоран Пејковски за директор на Македонскиот КИЦ, институцијата ја зацврсти својата суштинска и видлива улога во културниот живот на Софија. Под негово раководство, Центарот прерасна во значаен чинител на културната дипломатија, станувајќи место каде без присуство на оваа институција тешко може да се замисли кој било интернационален културен настан во градот. Преку своите активности, Македонскиот КИЦ станува простор каде уметничките искуства се среќаваат, каде културните вредности се разменуваат со достоинство и отвореност, а дијалогот меѓу културите се претвора во жив процес, исполнет со значење и креативност.
Особено значајна беше средбата со врвните бугарски актери Стефка Јанорова од „Театарот на армијата“ и Валентин Ганев од Народниот театар „Иван Вазов“.
Присуството на овие актери во Македонскиот КИЦ ја потврди клучната улога на институцијата во градењето на културната дипломатија како жив, динамичен процес, во кој културите и традициите се сретнуваат во дух на взаемно почитување и инспирација. Средбата беше чин на длабоко препознавање меѓу уметници кои сцената ја доживуваат како животна потреба – како простор каде се објаснува суштината на човековото постоење, каде умот и духот се слеваат во еден творечки тек.
Во просториите на Македонскиот КИЦ се случи вистински чин на духовна размена, во кој уметноста се појави како универзален јазик, ослободен од граници, поделби и предрасуди. Настанот беше потсетник дека вистинската уметност живее во духовниот простор каде зборот, погледот и движењето стануваат израз на универзалното човештво. Средбата се разви како емотивен, интелектуално и духовно промислен дијалог, во кој учесниците ја истражуваа смислата на сцената, улогата на актерот и природата на уметноста како форма на постоење и комуникација.
Разговорот се фокусираше на театарот како пат кон духовно самоспознавање, како место каде човекот се соочува со сопствените граници, ги согледува своите стравови и потенцијали и ја допира својата внатрешна вистина. Сцената се доживува како место на трансформација, каде актерот не го претставува ликот, туку го проживува, каде секоја реплика станува откровение, а секое молчење сведоштво за човековата суштина. Уметноста не беше дефинирана како професија или техничка активност, туку како состојба на духот – постојана напнатост помеѓу болката и убавината, помеѓу реалното и замисленото, помеѓу индивидуалното и универзалното.
Сцената, како најкревко и највозвишено место, се покажа како единствениот простор каде времето се смирува, каде минливоста се преобразува во вечност и каде човекот, барем за миг, ја надминува сопствената осаменост. Такво чувство се роди и во Македонскиот КИЦ во Софија – чувство на возвишена присутност, на внатрешна тишина и интимен контакт со суштината на уметноста, каква што останува по големо сценско доживување.
Средбата исто така беше чин на зближување меѓу две културни и уметнички традиции, два јазика и два духовни света кои се препознаваат во истата љубов кон уметноста. Таа отвори можности за идни соработки и размена, во кои сценските истражувања, креативните визии и духовните вредности можат да се испреплетат во заеднички проекти, поттикнувајќи континуирана инспирација, зајакнување на меѓукултурните врски и создавање на нови форми на културна комуникација.
Настанот заврши со возвишена тишина, која беше исполнета со мисла и со јасна свест дека уметноста, во својата суштина, е најчовечкиот начин да се биде, да се разбере другиот и да се остане свој. Македонскиот КИЦ во Софија, со својата постојана активност и со својата отвореност, покажа дека може да биде сериозен духовен и културен простор каде уметноста не само што се промовира, туку и длабоко се живее – како живо искуство, како извор на инспирација и како простор каде културите се сретнуваат во суштински дијалог.
