Бадник или Василица – кога според традицијата се крши лепчето со паричка?

Лепчето или питата со паричка е еден од најпознатите обичаи во македонската народна и православна традиција, но често се поставува прашањето – дали се крши на Бадник или на Василица.

Во поголемиот дел од Македонија, според старата народна традиција, лепчето со паричка се крши на Василица (14 јануари), односно на денот на Свети Василиј Велики, кога се одбележува и почетокот на новата година според стариот календар. Токму затоа, паричката во лепчето е поврзана со среќа, бериќет и успешна година, а оној што ќе ја најде се смета дека ќе биде „најсреќен“ во домот во текот на годината.

На Бадник, 6 јануари, пак, традиционално се подготвува посно лепче, кое во многу семејства се дели без паричка, бидејќи Бадник е ден на тивка духовна подготовка и скромност пред Христовото раѓање. Сепак, во поново време, дел од семејствата ја префрлиле традицијата и на Бадник, особено во урбаните средини.

Етнолозите посочуваат дека оригиналниот народен обичај со паричка е врзан за Василица, додека Бадник има поизразен духовен и симболичен карактер. И покрај различните практики денес, суштината останува иста – преку лепчето со паричка се повикуваат среќата, здравјето и благословот во домот.