23 Октомври, Денот на македонската револуционерна борба, го одбележува основањето на Македонската револуционерна организација во Солун во 1893 година. Празникот е посветен на генерациите што се бореле за слобода и самоопределување. На свечената академија под мотото „Свои на своето“, премиерот Христијан Мицкоски зборуваше за нивната жртва, за македонскиот идентитет и за политичките и економските предизвици со кои, според него, се соочува државата денес.

Мицкоски го почна обраќањето со прашањето што денешните генерации прават со слободата за која се бореле револуционерите и каква држава ќе им остават на своите деца. Потсети дека основоположниците на Организацијата немале држава или институции што ќе ги заштитат, но имале верба, храброст и цел. Ги спомена Узунов, Даме Груев, Христо Татарчев, Питу Гули и Гоце Делчев, нагласувајќи дека македонската државност се градела низ прогони, затвори, востанија и војни, а не со подарена слобода.

Тој рече дека 23 Октомври е ден и на гордост, но и на одговорност. Според него, „да бидеме свои на своето“ значи да се живее и одлучува во сопствената држава, но и да се гради иднина во која младите ќе сакаат да останат. Како темели на националното препознавање ги посочи македонското име, јазик, култура и историско паметење. Порача дека тие треба да им се пренесат на децата, а државата да гради пријателства со другите земји без да се откажува од сопственото достоинство.

За ЕУ и спорот со Бугарија

Најголем дел од политичкиот дел на говорот беше посветен на европскиот пат. Мицкоски рече дека верува во европската иднина на Македонија, но оти таа треба да се гради со реформи, знаење и силни институции, со зачувано национално достоинство. Притоа ја спомена и измореноста на граѓаните од долгото чекање, условите и билатералните спорови.

Тој ги отфрли повиците за напуштање на преговорите, оценувајќи дека со тоа земјата би се откажала од можноста еден ден да разговара рамноправно како членка на Европската Унија. Политиката ја спореди со шаховска партија, во која, како што рече, малубројните народи можат да успеат со мудрост и единство.

Во тој контекст директно ја обвини Бугарија дека ги користи механизмите што ги има како членка на ЕУ за да го блокира напредокот на Македонија. Мицкоски тврдеше дека пред бугарското членство во Унијата не се отворале прашањата за добрососедските односи и за положбата на самодекларираните Бугари во земјава. Рече и дека тогаш не се тврдeло дека Гоце Делчев, Јане Сандански, Никола Карев и Ѓорче Петров се Бугари, а дека тие прашања станале актуелни откако Бугарија влегла во ЕУ.

Премиерот рече дека неговата задача не е да се занимава со „коски кои припаѓаат на минатото“, туку со иднината на децата. Сепак, порача дека историското паметење не подлежи на туѓо одобрување и дека никаков притисок не може да го избрише Гоце Делчев од свеста на народот. Тој посочи и дека неговата влада седнала на маса за дијалог, од која, според него, претходно се бегало.

Предупредувања за провокации и критики кон опозицијата

Мицкоски ги поврза состојбите во земјава со пошироките случувања во Европа и регионот. Рече дека Европа станува „немирен вулкан“, а Балканот и натаму е простор во кој, според него, работат разни служби. Изрази сомнеж дека некои би можеле да се обидат проблемите од соседството да ги пренесат во Македонија и дека за такви сценарија може да се најдат и домашни актери.

Тој ги повика граѓаните да не подлегнуваат на провокации и да не дозволат да се наметнуваат, како што ги нарече, вештачки прашања и преувеличени етнички теми. Во овој дел упати и остри критики кон дел од опозицијата, тврдејќи дека има политички актери што за пари или ветувања за функции можат да предизвикуваат проблеми. Порача дека нема да дозволи, како што рече, нечесни игри или авантури со државата.

За споредбата со минатите власти употреби и остра политичка реторика. Ги обвини дека ја „распродавале“ Македонија и дека коленичеле пред странски интереси, додавајќи дека сегашната власт го исправала тоа што било отстапено. На критиките од опозицијата дека нема доволно резултати, рече дека владата ќе одговара со работа.

Граѓаните, резултатите на Владата и одговорноста

Во говорот Мицкоски призна дека има граѓани уморни од ветувања, семејства што внимателно пресметуваат што можат да платат и родители загрижени дека нивните деца ќе заминат од земјата. Рече дека јавните функционери мора да покажат скромност и почит кон луѓето и дека нивната доверба треба да се оправдува секој ден.

Како одговор на прашањето што направила Владата во изминатите 27 месеци, тој наброја шест автопатски делници, два гасовода и еден далекувод. Рече дека биле вложени повеќе од 90 милиони евра во образовна инфраструктура, а повеќе од половина милијарда евра биле пренаменети за општините и за над 1.200 проекти. Ја посочи и, како што рече, најниската инфлација во Европа и регионот. Овие бројки и оценки ги претстави како резултати на Владата.

Мицкоски рече дека ќе има тешки одлуки и расправи, но оти Владата мора да објаснува, да сослушува и да признае кога нешто треба да се поправи. Како една од целите ја посочи државата во која законот важи еднакво за влијателниот и за обичниот граѓанин, а знаењето и трудот имаат предност пред партиската книшка.

На крајот нагласи дека македонската државност е заедничка одговорност на сите граѓани, без оглед на етничката припадност. Рече дека генерациите по нив ќе судат според одлуките што се носат денес, а не само според свечените говори.

„Функцијата е привремена, а последиците од нашите одлуки остануваат“, порача Мицкоски, повикувајќи на држава во која младите ќе имаат надеж, родителите спокој, а секое дете можност да го оствари својот сон дома.