Македонски
На отворањето на 54. издание на фестивалот Мајски оперски вечери, Македонската опера и балет понуди вечер што не се доживува само како уметнички настан, туку како внимателно изграден емоционален лак, од духовната болка и мистичната катарза во „Сестра Анџелика“, до саркастичната, речиси цинична комичност на „Џани Скики“. Изборот овие две едночинки на Џакомо Пучини да бидат поставени заедно не беше само музички логичен, туку драматуршки исклучително интелигентен потег.
Уште од првите тактови на оркестарот под водство на Џанлука Мартиненги, беше јасно дека ова нема да биде рутинирана фестивалска премиера. Мартиненги ја водеше партитурата со префинета контрола на динамиката и извонредно чувство за пулсот на Пучиниевата музичка драматургија.
Оркестарот звучеше компактно, богато и емотивно ангажирано, особено во лирските пасажи на „Сестра Анџелика“, каде што жичаните инструменти создаваа речиси филмска атмосфера на интимна духовна болка. Во „Џани Скики“, пак, истиот оркестар доби сосема друга енергија, подвижен, остар, духовит и ритмички беспрекорен.
Во центарот на „Сестра Анџелика“ беше извонредната Валентина Бои, чија интерпретација на Анџелика беше технички прецизна, но уште поважно, длабоко човечка. Нејзиниот сопран поседуваше светол, чист тон со способност да премине од молитвена нежност до разорна емоционална експлозија без губење на вокалната линија. Во финалната сцена, каде ликот се соочува со загубата на својот син и сопствената вина, Бои постигна редок баланс меѓу вокална контрола и целосна емоционална предаденост.
“Тоа беше момент кога сцената престана да биде театар и се претвори во искуство.”
Силен контрапункт на нејзината кревкост беше Бенедета Мацето како Принцезата. Нејзината интерпретација беше студена, речиси мермерна, со достоинствена вокална строгост што совршено ја нагласуваше суровоста на ликот. Средбата меѓу Анџелика и нејзината тетка беше драматуршки врв на вечерта, сцена изградена не преку големи движења, туку преку тишини, погледи и контролирана тензија.
Режисерот Пјер Франческо Маестрини избра визуелен јазик што е модерен во сензибилитетот, но длабоко почитувачки кон традицијата. Неговата режија не се обидуваше насилно да ја „осовремени“ приказната, туку да ја направи емотивно блиска.
Во „Сестра Анџелика“ сценографијата на Гиљермо Нова функционираше како продолжение на психолошката состојба на ликот , минималистички простор исполнет со сенки, вертикали и студени текстури што создаваа чувство на затворен духовен свет.
Светлото на Милчо Александров беше особено впечатливо: суптилно, но драматуршки моќно, со постепено градење на визуелна катарза кон финалето.
Костимите на Кристина Ачети беа елегантни и стилски прецизни, без визуелен вишок, но со доволно карактер за секој лик да добие индивидуален сценски идентитет.
По емотивната тежина на „Сестра Анџелика“, „Џани Скики“ дојде како експлозија на живот, сарказам и театарска игра. Тука доминираше харизматичниот Роберто Де Кандиа во насловната улога.
Неговиот Скики беше духовит, интелигентен и сценски магнетичен, со извонредно чувство за ритам и комичен тајминг. Вокално, Де Кандииа понуди богато обоен баритон со прецизна дикција и леснотија во комуникацијата со публиката. Тој не играше карикатура, туку комплексен манипулатор кој истовремено забавува и разобличува.
Особено впечатлива беше Ана Дурловски како Лаурета. Нејзината изведба на „O mio babbino caro“ беше еден од најтоплите и најнежните моменти на вечерта, интерпретација без претерана патетика, но со искрен лирски сјај. Публиката реагираше со моментална емотивна тишина, онаа ретка тишина што значи целосна поврзаност со сцената.
Гуо S-Жао како Ринучио внесе младешка енергија и сигурен тенорски израз, додека ансамблот во целина функционираше прецизно, живо и актерски координирано. Токму ансамбл сцените беа доказ за внимателната режисерска работа, секое движење имаше функција, секој лик имаше јасна драмска позиција.
Она што оваа продукција ја прави навистина значајна е фактот што не се задоволува со убаво пеење и визуелна раскош. Таа создава емоционално и интелектуално искуство. „Сестра Анџелика“ нè соочи со вина, загуба и можноста за духовно простување, додека „Џани Скики“ беше горчливо духовита рефлексија за алчноста, манипулацијата и моралниот компромис, теми кои очигледно и денес звучат актуелно.
Не е случајно што публиката реагираше со ентузијазам, а коментарите по премиерата зборуваа за „извонреден старт“, „неверојатна сценографија, костимографија и изведба“ и „претстави на врвот на оперската уметност“.
Токму тоа чувство остана и по завршувањето на вечерта: дека сме сведочеле на продукција создадена со сериозна уметничка визија, меѓународен квалитет и искрена емоционална сила.
Најсилниот момент несомнено беше финалето на „Сестра Анџелика“, сцена што го остави салонот без здив. Највпечатлив аспект на целата вечер, сепак, беше контрастот меѓу двете дела: од мистична трагедија до сатирична комедија, а сепак обединети во една јасна човечка вистина за љубовта, болката, алчноста и спасението.Со ова отворање, Мајските оперски вечери не само што ја отворија новата фестивалска сезона, тие поставија високо уметничко ниво и испратија порака дека Македонската опера и балет продолжува да биде институција способна да создава продукции што можат достоинствено да стојат на европската оперска сцена.
