Македонски
Подзаборавени слатка од Малешевијата: три тегли што некогаш биле задолжителни во секоја куќа
Пред да се појават купечките џемови, кремови и чоколадни намази, во шпајзовите на нашите баби имало тегли со нешто многу посебно – слатко.
Не се јадело со лажица од теглата, како денешниот џем. Слаткото се чувало за гости. Кога ќе дојдел некој на гости, домаќинката ќе извадела мала чинивка, ќе ставела неколку парчиња овошје и ќе донесела чаша студена вода.
Во Малешевијата оваа традиција се врзувала со она што го давала природата. Во понудата на традиционални производи од беровскиот крај и денес се среќаваат слатка од слива, тиква и орев.
Слатко од тиква
Тиквата некогаш не била само за чорба или пита. Од неа се правело и густо, миризливо слатко, со парчиња тиква кои требало да останат цели и убаво да се сочуваат во шербетот.
Се варело внимателно, без брзање, а домаќинката знаела дека слаткото е готово кога парчето тиква ќе биде меко, но нема да се распаѓа.
Во некои куќи се додавале лимон, ванила или ореви, зависно од тоа што имало при рака.
Денес ваквата тегла многумина би ја доживеале како необичен десерт. Некогаш била нешто што се вадело кога треба да се пречека гостин.
Слатко од ореви
Младите зелени ореви се береле пред да ја развијат тврдата лушпа. Следувало долго подготвување – дупчење, потопување и варење, па дури потоа готвење во густ шербет.
Ова не било слатко за секој ден. Токму затоа било посебно.
Целите ореви во темниот, густ шербет изгледале како малечки слатки залчиња, а домаќинката внимавала да останат цели и убави.
Слаткото од ореви е еден од оние рецепти кои денес бараат време и трпение – две работи што модерната кујна сè поретко ги има.
Слатко од слива
Од сливите не се правела само слатка зимница. Во старите кујни се подготвувало и слатко – со цели или внимателно избрани парчиња овошје, варени во шеќерен сируп.
Сливата била едно од овошјата што лесно се наоѓале во домашните градини, па од неа се правело сè што можело да трае преку зимата.
Денес можеби сме навикнати на џем од слива, но старото слатко било нешто сосема друго. Парчето овошје требало да остане препознатливо, а шербетот да биде бистар и густ.
Трите тегли – тиква, орев и слива – можеби не звучат како голем десерт.
Но некогаш токму тие биле мал знак на гостопримство.
Во куќата можеби немало торта, немало чоколадо и немало десетици видови колачи.
Но имало слатко.
И кога бабата ќе ја отворела теглата, ќе ставела две-три парчиња во малата чинивка и ќе рекла: „Ајде, касни нешто благо“, тоа било доволно.
