Македонски
Билјана БабиќХроничната болест не ја менува само секојдневната рутина на оној што ја има. Таа го менува и начинот на кој луѓето околу него реагираат — најчесто од добра намера, но не секогаш на вистински начин.
Кога некој ќе слушне дијагноза, првата реакција речиси секогаш е сожалување. Поглед што сака да утеши. Реченица што треба да охрабри. „Ќе биде подобро“, „Држи се“, „Не мисли на тоа“.
И јас некогаш така реагирав.
Пред да влезам во овој круг, и јас гледав на луѓето со хронични болести со таа мешавина од жал и дистанца. Не затоа што не ми беше грижа, туку затоа што не разбирав. Болеста ми изгледаше како нешто што се случува „таму некаде“, во туѓ живот, со туѓ ритам и туѓи правила.
Денес знам дека најтешко не е самото лекување. Најтешко е да продолжиш да живееш нормално, додека другите те гледаат низ дијагнозата.
На работа не сакаш да бидеш третиран поинаку. Дома не сакаш семејството да те гледа како пациент. Меѓу пријатели не сакаш разговорите да почнуваат и да завршуваат со здравјето. Сакаш да останеш истиот човек.
Но хроничната болест не се вклопува лесно во туѓото разбирање. Таа нема јасен почеток и крај. Нема момент кога ќе кажеш „помина“. Затоа околината често не знае како да се однесува — дали да помогне, дали да премолчи, дали да праша или да не праша.
Токму затоа, наместо сожалување, поважно е нешто многу поедноставно – да нема осудување.
Да не се преиспитува кога некој ќе каже дека денес нема сила. Да не се мери туѓата издржливост со сопствени мерила.
Да се прифати дека постојат борби што не се гледаат, но се реални.
Разбирањето не значи големи гестови. Понекогаш значи само да не мораш да објаснуваш.
Хроничната болест не бара посебен третман. Бара простор човекот да продолжи да живее — со своето темпо, со своите ограничувања, и без чувството дека мора постојано да се оправдува.
Тоа е разликата меѓу сожалување и разбирање. Сожалувањето те оттурнува. Разбирањето те остава да бидеш дел од светот, без да те сведува само на болеста.
