Македонски
Еднаквоста често ја спомнуваме како вредност, како принцип или како цел. Но многу поретко се запрашуваме што таа навистина значи во секојдневниот живот. За голем дел од жените од маргинализираните заедници во Скопскиот плански регион, еднаквоста не е апстрактен поим – таа е нешто што постојано недостига. Не поради тоа што нема закони, туку поради тоа што постојат длабоко вкоренети заблуди и предрасуди кои секојдневно се претвораат во дискриминација.
Една од најчестите заблуди е дека маргинализираните жени се „сами виновни“ за својата состојба. Овој став ја игнорира реалноста на сиромаштијата, насилството, здравствените проблеми, социјалната исклученост и структурните нееднаквости со кои овие жени живеат со години. Кога една жена која употребува дроги, сексуална работничка, жена од ЛГБТИ заедницата, бездомничка, жена од рурална средина или жена во социјален ризик ќе побара помош, таа често не е пречекана како личност на која ѝ е потребна поддршка, туку како „проблем“ кој сам си е крив за својата состојба.
Друга длабоко присутна заблуда е дека еднаквиот третман значи ист третман за сите. Во пракса, тоа често значи игнорирање на различните потреби и животни околности. Вистинската еднаквост не значи сите да добијат исто, туку секој да добие она што му е потребно за да има еднаква шанса за достоинствен живот. Кога системот не ги препознава овие разлики, тој несвесно создава нови бариери наместо да ги отстранува постојните.
Трета опасна заблуда е дека дискриминацијата се случува само во екстремни или изолирани случаи. Реалноста е дека таа најчесто е тивка и секојдневна – во начинот на кој некој е погледнат на шалтер, во коментар на работното место, во одбивање на услуга, во недовербата со која се пречекува нечија приказна. Овие „мали“ ситуации, кога се повторуваат со години, создаваат чувство на исклученост, страв и безнадежност.
Токму затоа, ХОПС – Опции за здрав живот, во партнерство со Коалиција Маргини и Хелсиншкиот комитет за човекови права, со поддршка на Цивика Мобилитас, ја реализираат кампањата „Еднаквост сега – зајакнување на маргинализираните заедници за социјална инклузија и недискриминација“. Кампањата има за цел да ги разоткрие овие заблуди, да ја подигне јавната свест и да покаже дека еднаквоста не е празен збор, туку конкретна одговорност.
Во пракса, еднаквоста значи жените од маргинализираните заедници да можат без страв да влезат во институција, да побараат здравствена, социјална или правна помош и да бидат третирани со почит и достоинство. Значи нивните приказни да бидат слушнати, а нивните потреби сфатени сериозно. Значи системот да се приспособи на луѓето, а не луѓето да се обидуваат да преживеат во систем што не ги препознава.
Надминувањето на предрасудите не е задача само на институциите. Тоа е одговорност на целото општество. Секој пат кога ќе одбереме да не судиме, туку да разбереме, секој пат кога ќе реагираме на неправда, секој пат кога ќе препознаеме човек наместо етикета – правиме мал, но важен чекор кон вистинска еднаквост.
Кампањата ја носи пораката дека сите вредиме исто и дека идентитетот на еднаквоста е ист за секоја жена. Затоа што еднаквоста не смее да биде привилегија за некои – таа мора да биде реалност за сите. И затоа не треба да чекаме до утре. Предрасудите треба да ги избришеме сега.
