Македонски
Капсулата „Артемис 2“, која носеше четири астронаути, безбедно помина низ Земјината атмосфера и слета во Тихиот Океан по речиси 10 дена во вселената, завршувајќи го првото патување со човечки екипаж до Месечината по повеќе од половина век.
Капсулата „Орион“ на НАСА нежно слета во океанот покрај брегот на Калифорнија кратко по 17 часот по локално време, завршувајќи ја мисијата што однесе четири астронаути подлабоко во вселената од кој било друг пред нив.
Екипажот ја обиколи Земјата двапати за време на 10-дневното патување, а потоа ја обиколи и другата страна на Месечината, покривајќи вкупно 700.000 милји (1.117.515 километри).
Ова е првиот тест лет со екипаж во серија мисии на „Артемис“ дизајнирани да ги вратат астронаутите на површината на Месечината до 2028 година.
НАСА го емитуваше слетувањето на „Орион“ и четворицата астронаути во живо на својата веб-страница.
Екипажот на „Артемис II“, од лево: Џереми Хансен, командант Рид Вајсман, Кристина Кох и Виктор Гловер (Фото: АП)
Капсулата беше пречекана од спасувачки екипи во Тихиот Океан за да го извлечат екипажот, американските астронаути Рид Вајзман, Виктор Гловер и Кристина Кох, и канадскиот астронаут Џереми Хансен.
По враќањето, се покажа дека Орион е способен да издржи екстремни сили при повторно влегување во атмосферата на Земјата по лунарната мисија.
Капсулата стигна до Тихиот Океан по напнато 13-минутно спуштање низ атмосферата на Земјата, при што термичкото триење ја зголеми температурата на надворешната површина на вселенското летало до жешки 2.760 степени Целзиусови.
На врвот на влегувањето во атмосферата, интензивната топлина и компресијата на воздухот формираа, во согласност со очекувањата на научниците, запаллив обвивка од гас, или плазма, која ја обвитка капсулата и ја прекина радио комуникацијата со екипажот неколку минути.
Откако беше воспоставен контакт со екипажот, два пара падобрани се распоредија на предниот дел од капсулата, забавувајќи ја на околу 25 километри на час, овозможувајќи му на вселенското летало непречено и безбедно слетување во океанот.
На тимовите на НАСА и американската морнарица им беше потребен околу еден час за да ја обезбедат пловечката капсула и да им помогнат на астронаутите да излезат од вселенското летало и да ги однесат до блискиот брод, каде што го поминаа својот прв медицински преглед.
Четирите астронаути полетаа од Кејп Канаверал, Флорида, на 1 април. Тие беа лансирани со џиновската ракета на НАСА „Систем за лансирање вселенски простор“ (SLS) за нивниот прв лет околу Земјата, а потоа тргнаа на патување околу темната страна на Месечината.
Тие исто така станаа првите астронаути што летаа во близина на Месечината од програмата Аполо во 1960-тите и 1970-тите. Гловер, Кох и Хансен, исто така, влегоа во историјата како првиот црн астронаут, првата жена и првиот неамерикански државјанин што учествуваше во лунарна мисија.
На врвот на летот, астронаутите на „Артемис“ достигнаа растојание од 406.771 километри од Земјата, надминувајќи го претходниот рекорд од околу 400.000 километри поставен од екипажот на „Аполо 13“.
Мисијата „Артемис 2“, која го следи пробниот лет на „Артемис“ без екипаж во 2022 година, е клучна генерална проба за планираниот обид за слетување на астронаути на површината на Месечината подоцна оваа деценија, прв од 1972 година и „Аполо 17“.
Крајната цел на програмата „Артемис“ е долгорочно човечко присуство на Месечината на Земјата, што треба да послужи како појдовна точка за идно истражување на Марс.
Нова вселенска трка
Во историска паралела со програмата „Аполо“ од ерата на Студената војна, мисијата „Артемис 2“ се одвива во услови на политички и социјални превирања, вклучително и војна на САД на другата страна од светот, која има мала поддршка меѓу Американците.
За разлика од ерата на Аполо, кога САД се тркаа со Советскиот Сојуз за слетување на астронаути на Месечината, програмата „Артемис“ има за цел да ги победи Кинезите.
Анкетите на јавното мислење покажаа дека граѓаните ги одобруваат целите на мисијата, забележува Ројтерс, сугерирајќи дека „Артемис“ претставува триумф на науката и технологијата за многу фасцинирани набљудувачи ширум светот во време на растечка недоверба, па дури и страв, кон големите технолошки компании.
Тест на топлинскиот штит
Враќањето на Земјата го подложи вселенското летало Орион на клучен тест на неговиот топлински штит, кој претрпе неочекувано ниво на оштетување за време на повторното влегување во атмосферата за време на пробниот лет во 2022 година.
Поради штетата, инженерите на НАСА ја сменија траекторијата на спуштање за Артемис 2, обидувајќи се да го намалат акумулирањето на топлина и ризикот од согорување на капсулата.
Успешното лансирање од минатата недела е голема пресвртница за ракетата SLS, давајќи им на нејзините главни изведувачи, Боинг и Нортроп Груман, долгоочекувана потврда дека системот за лансирање што го развиваат повеќе од една деценија е подготвен безбедно да лансира луѓе во вселената, забележува Ројтерс.
