Македонски
Македонскиот јазик е темелот на македонската културна препознатливост, јазик на кој се создава, се памети, се пишува и се пренесува македонската културна мисла. Во неговиот збор се вградени книжевноста, поезијата, творештвото и духовното наследство на генерации, а неговата вистинска сила се согледува во неговата жива употреба и во непрекинатото создавање на нови дела.
Токму преку јазикот културата го добива својот глас, а преку книжевноста тој глас стигнува до читателите, до новите генерации и до поширокиот свет. Македонскиот јазик не претставува само средство за комуникација, туку важен носител на македонската културна меморија, на книжевното творештво и на духовните вредности што се пренесуваат од генерација на генерација. Неговата вредност се потврдува секогаш кога со него се создава ново книжевно дело, кога се преведува, кога се чита и кога неговиот збор наоѓа нови соговорници.
Во духот на токму таквото разбирање на јазичната разновидност, во Софија беше одбележан Европскиот ден на јазиците – 26 Септември, со учество на европски културни центри, амбасади и други културни и јазични институции. Во рамките на одбележувањето се одржа традиционалниот Саем на јазиците, на отворен простор пред Народниот театар „Иван Вазов“, во центарот на Софија, каде што посетителите имаа можност непосредно да се запознаат со различни европски јазици и култури.
Во рамките на својата годишна програма, Македонскиот културно-информативен центар во Софија и оваа 2026 година со гордост и достоинство се вклучи во одбележувањето на Европскиот ден на јазиците, продолжувајќи ја својата мисија за промоција и афирмација на македонскиот јазик, книжевност и култура во меѓународниот културен простор.
Македонското учество на Саемот на јазиците имаше особена симболика. Во време кога македонскиот јазик е предмет на оспорувања и негирања, неговото јавно и достоинствено присуство на манифестација посветена токму на јазиците претставуваше јасна културна порака. Наместо полемика, македонскиот јазик беше претставен преку она што најавтентично го потврдува неговиот живот – преку зборот, книгата, поезијата, авторот и современото творештво.
На тој начин, учеството на Македонскиот КИЦ покажа дека македонскиот јазик не е само тема за разговор, туку жива културна реалност која се зборува, се чита, се пишува, се преведува и на која и денес активно се создава. Секој изговорен збор, секоја книга и секој нов литературен текст на македонски јазик претставуваат дел од неговото современо културно присуство.
Во рамките на програмата, пред присутните, македонскиот јазик најпрвин го претстави директорот на Македонскиот културно-информативен центар и дипломатски советник, проф. д-р Зоран Пејковски. Во своето обраќање, тој го истакна значењето на македонскиот јазик како еден од клучните темели на македонската култура и книжевност, како и важноста од неговото континуирано присуство и афирмација во меѓународниот културен простор.
Претставувањето на македонскиот јазик годинава доби и една нова димензија. За првпат во рамките на оваа манифестација беше вклучен поетот, преведувач и книжевен рецензент Душко Крстевски, со што македонското учество беше надополнето со непосреден авторски и поетски израз.
Неговото учество овозможи македонскиот јазик да биде доживеан не само преку информации за неговото значење, туку преку неговата непосредна творечка сила. Преку поезијата, книжевниот збор и авторската интерпретација, посетителите имаа можност да го слушнат македонскиот јазик во неговата жива литературна форма. Со тоа, книжевното творештво стана директен мост меѓу македонскиот јазик и публиката во Софија.
Воведувањето на оваа нова димензија во програмата претставува значаен чекор кон пошироко претставување на современата македонска книжевност и кон создавање можности македонските автори и нивното творештво да бидат присутни во европскиот културен дијалог.
На македонскиот штанд посетителите имаа можност да се запознаат со интересни печатени изданија на македонски јазик, со промотивен и литературно-уметнички карактер. Преку книгите, публикациите и непосредната комуникација со учесниците, беше претставен дел од македонската книжевна и културна продукција, а посетителите имаа можност да добијат поблиска слика за македонскиот јазик и култура.
Во Саемот на јазиците беа вклучени и Бугарската академија на науките, Сојузот на глувите, јазичните и културните институти од кластерот EUNIC, конзулати и амбасади, со што уште еднаш беше потврдена важноста на ваквите иницијативи за културна размена и меѓусебно запознавање.
Во таа европска јазична разновидност, македонскиот јазик беше претставен со својот збор, својата книга, својата поезија и своето современо творештво. Неговото присуство во центарот на Софија претставуваше можност македонската култура да биде видлива и достапна пред пошироката публика и да се воспостават нови културни врски.
Одбележувањето на Европскиот ден на јазиците воедно потврди дека културниот дијалог се гради преку меѓусебно запознавање, преку почитување на јазичната разновидност и преку можноста секој јазик да го претстави својот културен свет. Во таа смисла, присуството на македонскиот јазик на оваа манифестација претставуваше уште еден чекор кон неговата меѓународна културна видливост.
За Македонскиот културно-информативен центар во Софија, учеството на Европскиот ден на јазиците е дел од континуираната заложба за афирмација на македонската култура, јазик, книжевност и уметност. Преку ваквите настапи се создаваат можности македонскиот збор да стигне до нови читатели и соговорници, македонските автори да бидат поблиску до европската публика, а македонската култура да биде претставена преку своите најсилни вредности.
Македонскиот јазик има свое место во европскиот културен простор затоа што на него се создава и затоа што преку него се создава култура. Тој е присутен во книгите, во поезијата, во современото творештво и во секојдневниот говор. Неговата сила се потврдува преку неговата употреба и преку културните дела што на него продолжуваат да се создаваат.
Токму затоа, во рамките на Европскиот ден на јазиците, македонскиот јазик не беше само еден од изложените јазици на Саемот, туку тој беше жив збор, книжевен израз и културно присуство.
Во Софија, пред Народниот театар „Иван Вазов“, меѓу јазиците и културите на Европа, македонскиот јазик имаше свој простор, свој глас и своја порака.
Порака дека културата најсилно зборува тогаш кога зборува преку својот јазик. И токму затоа, со гордост и достоинство, Македонскиот културно-информативен центар во Софија продолжува да го претставува македонскиот јазик како јазик на културата, книжевноста и современото творештво. Македонскиот збор беше слушнат. Македонската книга беше отворена. Македонската поезија беше споделена. Македонската култура беше присутна.
И додека се зборува, се пишува и се создава на македонски јазик, македонскиот збор ќе продолжи да одекнува – достоинствено, слободно и со својот препознатлив глас.
