Македонски
Екстремните топлотни бранови и сушата што ова лето зафатија големи делови од Европа би можеле да го избришат речиси целиот очекуван економски раст на Европската Унија во 2026 година, предупредува нов извештај на холандската Triodos Bank.
Според анализата, климатските нарушувања предизвикани од екстремните временски услови би можеле да го намалат БДП на ЕУ за околу еден процент, што одговара на економска загуба од приближно 180 милијарди евра. Најголемиот дел од ударот би дошол преку намалената продуктивност на работниците поради високите температури.
Екстремните горештини не влијаат само врз работниците. Сушата и високите температури го погодуваат земјоделството, го нарушуваат производството на електрична енергија и создаваат проблеми во транспортот. Ниските водостои на големите европски реки веќе влијаат врз речниот сообраќај и синџирите на снабдување, додека штетите врз земјоделските култури создаваат дополнителен притисок врз цените на храната.
Особено чувствителен е енергетскиот сектор. Високите температури ја зголемуваат побарувачката за електрична енергија поради климатизацијата, додека сушата и ниските водостои можат да го ограничат производството во одредени електроцентрали. Истовремено, екстремното време ги зголемува трошоците за транспорт и производство.
Најголем економски удар се очекува во Франција, каде повторливите топлотни бранови би можеле да го намалат БДП за околу 1,4 проценти, со ризик годишната економска активност да заврши во пад од околу 0,6 проценти. Значителни последици се очекуваат и во Италија и Шпанија, додека северните и дел од централноевропските економии би можеле да бидат помалку погодени.
Ова не е прва анализа што укажува на економската цена на екстремните температури. Истражување објавено од Европската централна банка во 2026 година покажува дека по топлотен бран економското производство во европските региони во просек е пониско и две години подоцна, додека ефектите од сушите можат да се чувствуваат уште подолго.
Европската комисија во својата актуелна прогноза очекува раст на БДП на ЕУ од 1,1 процент во 2026 година. Тоа значи дека доколку проценката на Triodos Bank за удар од околу еден процент се реализира, екстремните временски услови би можеле практично да го избришат најголемиот дел од очекуваниот раст.
Ова лето така покажува дека топлотните бранови и сушите веќе не се само здравствен или еколошки проблем. Нивните последици се прелеваат во земјоделството, енергетиката, транспортот, цените и продуктивноста – со директно влијание врз економскиот раст на Европа.
