Македонски
Ансамблот на КУД „Илинден“ Битола, синоќа во рамки на фестивалот „Илинденски денови“ одржа целовечерен концерт „Џумбиш“, посветен на Македонците муслимани.
Во изјава за МИА, Љупка Стефановска, етнокореолог, истакна дека КУД „Илинден“ за прв пат на својот репертоар поставија концерт со сценска адаптација поврзана со традицијата и животот на Македонците муслимани, со посебен фокус на населението од струшкото село Октиси, неколку села од дебарско, велешка Мелница или Азот и од областа Гора.
Македонците муслимани ја зачувале македонштината во себе. Тие се со исламска вероисповест но се декларираат како Македонци и зборуваат на чист Македонски јазик. За време на нашето истражување кое се одвиваше повеќе од една година, обезбедивме многу податоци и песни кои се пејат при подготовката и организацијата на свадба, а целиот настан како што тие го нарекуваат е „Џумбиш“ или прослава, џумбуш, забава, посочи Стефановска.
На синоќешниот коцерт што се одржа на големото плато пред битолскиот Офицерски дом, беа презентирани најважните обичаи при подготовка на свадба, односно „Прстенарки“, „Канарки“, обичајот „Нека излезе невестата“ и „Ѓурѓеен“.
Сценската адаптација „Прстенарки“ ја истражив во струшкото село Октиси или Струшки Дримкол. Традиционално, при подготовката на свадбата, девојки од домот на момчето, одат кај невестата, носат прстен, а кога ќе стигнат кај невестата, мајката става златник. Девојките се движат со песна и игра, и она што е карактеристично за жените кај Македонците муслимани, цело време тропаат на дајре и пејат. Потоа следува друга сценска адаптација „Канарките“ кои одат да ги канат сватовите и гостите за на свадба. Оваа сценска адпатација е од дебарскиот крај, од неколку села каде што живеат Македонци муслимани. Потоа следува третата сценска адаптација која е од селото Мелница или велешки Азот и се нарекува „Нека излезе невестата“, а четвртата сценска адаптација е „Ѓурѓеен“ и таа е од областа Гора. Карактеристично за целиот свадбен обред е почетокот со песната „Мајка Абазова“ која ги чека гурбетчиите, организацијата на свадбата која по традиција е за време на празникот Петровден затоа што тогаш се враќаат печалбарите или гурбетџиите да дојдат дома за да се направи свадба. И, уште нешто. Првото излегување на невестата надвор од домот е дури за Ѓурѓовден. На тој празник невестата може сите да ја видат, појасни Стефановска.
На синоќешниот концерт, носиите на учесниците беа оригинални, а за време на истражувањето, КУД „Илинден“ Битола соработуваа Фатима Тајроска, Муџаверка Шикаровска и Филдиза Јашари, кои во знак на благодарност синоќа на фестивалската сцена добија скромни подароци.
