Македонски
Вистинската вредност на оваа изложба не е само она што го покажува, туку и она што не повикува да го направиме, а тоа е да паметиме, кажа синоќа Жаклина Мучева, авторка на изложбата „Петокрака и шестокрака – Евреите од Македонија во НОВ“ која беше отворена во Меморијалниот центар на холокаустот на Евреите од Македонија во Скопје.
Изложбата е посветена на Евреите кои учествувале во создавањето на македонската државност преку нивната партиципација во антифашистичката борба и во поставување на темелите на современа македонска држава.
Нивниот придонес не е споредна епизода во нашата историја, тој е нејзин составен дел. Слободата во која денес живееме е избојувана со храброст, визија и жртва. Во нивните темели се вградени животите и делата на Евреите во Македонија. Затоа сеќавањето не смее да биде само поглед кон минатото, тоа мора да биде и одговорност во сегашноста. За мене оваа изложба има и посебна лична димензија. Некои од овие луѓе не се само личности од историските документи, имав привилегија лично да ги познавам, да разговарам со нив и да учам од нив, кажа Мучева на отворањето на изложбата.
Изложбата содржи портрети, лични биографии, архивски документи, фотографии, автентични прогласи и историски предмети, и како што вели авторката поставката ги доближува до нас луѓето зад историските настани – партизаните, илегалците, активистите и лекарите кои се бореле за слобода. Посебно место имаат жените Еврејки кои ги надминале традиционалните општествени рамки и станале важен дел од отпорот, организацијата и борбените редови.
Ова не е само изложба на фотографии, предмети и архивски сведоштва. Ова е изложба за луѓето. За нивните животи, нивната храброст, нивните идеали и нивната жртва. За луѓето кои во едно од најмрачните поглавја на човековата историја избраа да не се помират со неправдата и да не се откажат од надежта за слободата, вели Мучева.
Во преплетот на шестокраката, како симбол на еврејскиот идентитет и страдањето, и петокраката, како симбол на отпорот и антифашистичката борба, изложбата сведочи за животите и делата вградени во темелите на современата македонска држава.
Две ѕвезди, два симбола, една борба за човечко достоинство. Токму во преплетот на овие два симбола се наоѓа суштината на изложбата. Преку биографиите на партизаните, активистите и легалците, лекарите и жените учеснички во отпорот, оваа изложба ни овозможува да ги запознаеме луѓето зад историските настани. Да ги видиме нивните лица, да ги прочитаме нивните имиња и да се обидеме да го разбереме нивниот избор, изјави Мучева.
Изложбата е поставена на вториот кат на Меморијалниот центар и може да се посети до средината на декември. Влезот е слободен.
Изложбата е проект на Фондот на холокаустот на Евреите од Македонија, со финансиска поддршка од Министерството за култура и туризам.
На отворањето присуствуваше и претседателката Гордана Сиљановска-Давкова, која упати честитки до авторката и организаторите, истакнувајќи ја важноста на зачувувањето на историската вистина и споменот за имињата и судбините на оние што нè задолжиле нас и идните генерации.
