Македонски
Постојат облеки што го покриваат телото, и постојат облеки што раскажуваат и пренесуваат пораки. Народната носија припаѓа на вторите. Во нејзиниот крој, во изборот на ткаенината, во бојата на гајтанот, во бројот на клиновите, во начинот на закопчување, па дури и во она што денес би ни изгледало како сосема мал украсен детаљ, една заедница оставала податоци за себе: од каде е, на која возраст е носителот, дали е младоженец, домаќин или човек со определена служба, дали е облечен за секојдневие, за свадба, за празник или за свечено излегување пред заедницата.
Токму затоа, кога денес во Бигорскиот Манастир ќе се појават момчињата во раскошната бело-црвено-црна мијачка облека, со долами, бечви, појаси и ќостеци, пред нас не стои произволна сценска костимографија. Уште помалку станува збор за обид да се имитира некаква туѓа воена формација. Пред нас е современо оживување на еден прецизно документиран костимски тип од Мијачијата – раскошната машка мијачка, односно галичка носија од Дебарскиот крај.
За тоа не сведочи само усното предание. Сведочи музејската документација.
Еден од најзначајните документи е монументалното издание „Македонски народни носии“, објавено во Скопје во 1963 година од тогашниот Етнолошки музеј. Материјалот го средила и избрала Вера Кличкова, која го напишала и воведниот текст, а објаснувањата кон носиите ги подготвиле Кличкова и кустосот Аница Петрушева. Уметничките табли се дела на Марија Малахова и Олга Бенсон. Изданието е тријазично – македонски, француски и англиски – и претставува систематски музејски обид не само визуелно да се претстават носиите, туку и да се забележат нивните називи, материјали, составни делови и кројни особености.
Меѓу нив, таблите XXVII, XXVIII и XXIX се особено значајни за нашиот случај. Насловот не остава простор за произволни толкувања: „Машка мијачка носија, село Галичник – Дебарско“ и „Детали од машка мијачка носија, село Галичник – Дебарско“. Покрај целосниот изглед на носијата, приложени се и кројни шеми. Тоа значи дека истражувачот не располага само со слика на човек облечен во носија, туку со своевидна техничка документација за самата облека.
Повеќе на следниот ЛИНК.
