Македонски
Европа и Балканот ова лето повторно се соочуваат со последиците од екстремните временски услови. Продолжените топлотни бранови проследени со интензивни невремиња стануваат сè почести, бидејќи потоплата атмосфера задржува повеќе влага и создава услови за развој на силни бури.
Метеоролозите објаснуваат дека ваквите појави се резултат на судирот меѓу екстремно топлиот воздух акумулиран за време на долготрајниот топлотен бран и постудените воздушни маси кои навлегуваат од запад и северозапад. Тоа создава нестабилна атмосфера, со потенцијал за ветрови над 100 km/h, крупен град, интензивни врнежи за краток временски период и локални поплави. Освен што влијаат врз здравјето на луѓето и животната средина, овие екстремни појави претставуваат сериозен предизвик и за инфраструктурата.
Македонија беше меѓу најпогодените балкански земји од силното невреме во јули. Во Скопје и други населени места беа регистрирани паднати дрвја, оштетени покриви и објекти, блокирани сообраќајници, прекини во снабдувањето со електрична енергија, оштетени возила и повредени граѓани. Во вакви услови, енергетските оператори ги засилуваат дежурствата, го интензивираат мониторингот на мрежата и ангажираат дополнителни екипи за брза санација на дефектите. Високите температури влијаат и врз самата електроенергетска инфраструктура – трансформаторите, каблите и другите електроенергетски постројки работат во услови на намалена можност за природно ладење. Истовремено, со порастот на температурите расте и употребата на клима-уреди, што значително ја зголемува потрошувачката на електрична енергија и дополнително ја оптоварува мрежата.
Жештините влијаат и врз патната инфраструктура. Кога температурата на површината на асфалтот ќе достигне многу високи вредности – често над 60 Целзиусови степени – асфалтот омекнува и станува поподложен на деформации, особено на делниците со интензивен сообраќај. Кај постарите или веќе оштетени коловози може да се појават колотраги, бранувања, локални деформации и други оштетувања.
Центарот за управување со кризи секојдневно ја следи состојбата и објавува извештаи за пожарите низ државата. Комбинацијата од високи температури, продолжена суша и ветер значително го зголемува ризикот од шумски пожари и пожари на отворен простор, кои освен што предизвикуваат големи штети врз шумите, земјоделските површини и животната средина, можат да ја загрозат и електроенергетската инфраструктура, телекомуникациските системи и патната мрежа.
Научниците предупредуваат дека не може секој поединечен топлотен бран директно да се припише на климатските промени. Сепак, според Меѓувладиниот панел за климатски промени (IPCC), глобалното затоплување придонесува ваквите екстремни временски појави да стануваат сѐ почести, поинтензивни и подолготрајни.
За Македонија тоа значи дека при идните инвестиции ќе биде сѐ поважно инфраструктурата да се проектира и модернизира со поголема отпорност на екстремни температури – преку зајакнување на електроенергетската мрежа, подобро управување со водните ресурси, изградба и одржување на поотпорни патишта и железници, како и примена на решенија што ќе ги намалат последиците од климатските промени.
Комерцијална објава
