Македонски
Ново истражување на израелски научници покажува дека дури и најсовремените климатски модели не успеваат целосно да ги препознаат раните атмосферски сигнали што им претходат на екстремните топлотни бранови на Блискиот Исток, пренесува БТА.
Според истражувачите, овој недостаток може да го скрати времето за рано предупредување и подготовка во услови на сè почести и поинтензивни периоди на екстремни горештини во регионот.
Студијата е спроведена од тим на Хебрејскиот универзитет во Ерусалим и покажува дека водечките климатски модели релативно успешно ги предвидуваат условите за време на веќе развиен топлотниот бран, но често не ги регистрираат клучните физички процеси што го предизвикуваат неколку дена порано. Тоа значи дека институциите и населението можат да располагаат со пократок рок за реакција во опасни периоди на екстремни температури.
Истражувањето го предводеа Андре Клиф, Хаим Гарфинкел, Дорита Еделштајн и Асаф Хохман. Според Хохман, моделите од шестата фаза на проектот ЦМИП6 (CMIP6) – најновата генерација стандардизирани глобални климатски модели што ги користи Меѓувладиниот панел за климатски промени (ИПЦЦ) – прилично прецизно ја опишуваат зрелата фаза на топлотните бранови во Источниот Медитеран, но систематски ги потценуваат и ги регистрираат со задоцнување процесите што го означуваат нивниот почеток.
Тој посочува дека моделите доцнат во регистрирањето на акумулацијата на топлина во близина на Земјината површина, формирањето области со висок атмосферски притисок, преносот на топол воздух и меѓусебната поврзаност на атмосферските процеси.
Тимот анализирал 11 од најсовремените климатски модели што ги користи ИПЦЦ и ги споредил нивните симулации со реални атмосферски набљудувања во еден од регионите што најбрзо се загреваат на планетата.
Резултатите покажуваат дека на големите топлотни бранови во Источниот Медитеран им претходи сложен синџир од атмосферски процеси што се протегаат на илјадници километри. Тие вклучуваат промени во циркулацијата на воздухот над Европа, Турција, Индија и Северна Африка.
Според научниците, овие појави не се изолирани – мали промени во областите со висок притисок и во насоката на ветровите можат да започнат и до една седмица пред температурите да го достигнат својот максимум.
Сепак, моделите често ги регистрираат овие рани сигнали со задоцнување или ги прикажуваат ослабени, што укажува дека важни механизми за рано предупредување сè уште не се доволно добро опфатени во постојните климатски симулации.
Научниците ја утврдиле и клучната улога на зајакнувањето на гребенот на висок атмосферски притисок над Турција. Кога овој процесот е правилно претставен во моделите, значително се подобрува точноста при прогнозирањето на интензитетот на топлотните бранови.
Друго важно откритие е постоењето на атмосферска врска на голема далечина меѓу јужноазискиот монсун и топлотните бранови во Источниот Медитеран. Ниту еден од анализираните модели, сепак, не успеал успешно да ја репродуцира оваа зависност.
Хохман наведува дека предупредувачките сигнали во набљудувањата се појавуваат меѓу седум и десет дена пред почетокот на топлотниот бран, додека моделите почнуваат да се приближуваат до реалната слика дури во последните два до три дена пред неговото настапување.
Според него, подоброто претставување на овие физички процеси би можело да го продолжи корисниот хоризонт на прогнозите, иако тоа допрва треба да биде потврдено со дополнителни истражувања.
Научниците нагласуваат дека резултатите се значајни и за краткорочните прогнози и за долгорочните климатски проценки. Иако многу од моделите ЦМИП6 релативно успешно ја репродуцираат статистиката на историските топлотни бранови, тоа често се должи на меѓусебно поништување на грешките, што ги прикрива слабостите во описот на реалните атмосферски процеси.
Поради тоа, тие предлагаат нов пристап за оценување на климатските модели, кој нема да се фокусира само на крајните температурни резултати, туку и на тоа колку точно моделите ја репродуцираат атмосферската динамика што стои зад екстремните временски појави.
Следниот чекор, според Хохман, е усовршување на овие методи за анализа и нивна интеграција во идниот развој на климатските модели и системите за прогнозирање.
