Македонски
Во древниот Охрид, градот на светлината, духовноста и словото, во престолнината на сесловенската и македонската писменост и култура, се одржува 59. Меѓународен семинар за македонски јазик, литература и култура при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје.
Охрид, со своето непроценливо историско, духовно и културно наследство, со векови претставува едно од најзначајните места на македонската и словенската писменост и култура. Токму од овие простори се ширела просветителската и книжевната традиција која оставила длабоки траги во културната историја на словенскиот свет. Затоа, секоја средба посветена на македонскиот јазик, литература и култура во Охрид има посебна симболика и значење.
Во рамките на годинашниот Семинар, директорот на Македонскиот културно-информативен центар во Софија и дипломатски советник, проф. д-р Зоран Пејковски, продолжува со својата определба за афирмација на македонската култура, уметност, традиција и современо творештво во меѓународни рамки.
Неговото присуство на овој значаен културен и научен собир претставува продолжение на активностите насочени кон развојот на македонистиката и кон создавањето нови културни врски. Преку непосредни контакти со научници, книжевници, преведувачи и културни дејци од регионот и пошироко, се отвораат можности за нови форми на соработка и за уште поголема видливост на македонската литература и култура.
Особено внимание на Семинарот привлече и учеството на годинешните гости од Бугарија, кои со својата професионална и творечка работа се поврзани со македонската литература и македонистиката.
Пред министерката за образование и наука, проф. д-р Весна Јаневска, директорот на Македонскиот културно-информативен центар во Софија, проф. д-р Зоран Пејковски, ги претстави реномираниот писател, издавач и преведувач м-р Пламен Тотев и поетесата и преведувач Наталија Димитрова-Недјалкова, притоа осврнувајќи се на нивната досегашна научна, професионална и творечка дејност.
Присуството на вакви гости на еден од најзначајните собири посветени на македонскиот јазик и култура е значајно токму поради можноста културниот дијалог да се развива преку луѓето кои непосредно работат со литературата, јазикот, преводот и книгата.
М-р Пламен Тотев, како писател, издавач и преведувач, со својата долгогодишна работа има дадено значаен придонес во претставувањето на македонските автори пред бугарската читателска јавност. Неговото издавачко портфолио опфаќа повеќе од 80 книги од македонски автори преведени на бугарски јазик, што претставува значаен книжевен и културен придонес кон запознавањето на читателите со македонското литературно творештво.
Преку ваквата издавачка дејност македонската книга добива можност да стигне до нови читатели, а македонските автори да бидат присутни во поширок книжевен и културен простор. Тоа е процес во кој преводот не претставува само пренесување на текстот од еден јазик на друг, туку и пренесување на идеи, вредности, книжевни пораки и културни искуства.
Во таа насока е значајна и дејноста на Наталија Димитрова-Недјалкова, реномирана поетеса и преведувач, чиј творечки и преведувачки ангажман придонесува кон подобро меѓусебно запознавање на книжевните и културните средини. Нејзиното присуство на Семинарот претставува можност за понатамошен развој на книжевните контакти и за продлабочување на интересот за македонската литература и култура.
Токму преку ваквите примери се покажува колку голема улога имаат преведувачите, издавачите, писателите и научните работници во создавањето на културните мостови. Нивната работа често се одвива тивко и посветено, но резултатите се видливи во секоја преведена и објавена книга, во секој нов читател и во секоја нова можност за културна соработка.
Во разговорот со министерката за образование и наука, проф. д-р Весна Јаневска, проф. д-р Зоран Пејковски се осврна и на значењето на македонистиката како важна област за проучување, афирмација и меѓународна презентација на македонскиот јазик, литература и култура.
Развојот на македонистиката, нејзиното присуство во академските и културните средини и поддршката на луѓето кои професионално се занимаваат со македонскиот јазик и литература се од особено значење за создавање поширок меѓународен простор во кој македонската култура ќе биде присутна и препознатлива.
Во тој контекст, работата на Македонскиот културно-информативен центар во Софија добива дополнителна димензија. Центарот не е само место за презентација на македонската култура, туку и простор за дијалог, соработка и создавање нови културни врски.
Културната дипломатија не се создава само преку официјални средби и протоколи, туку таа се гради преку книгите, преводите, изложбите, концертите, научните собири, преку авторите и преведувачите, но пред сè – преку луѓето.
Токму затоа, активностите на Македонскиот КИЦ во Софија се насочени кон создавање трајни врски со културните и академските средини, кон претставување на македонското творештво и кон отворање можности за македонската литература и култура да бидат присутни во поширокиот меѓународен простор.
Учеството на Пламен Тотев и Наталија Димитрова-Недјалкова на 59. Меѓународен семинар во Охрид е уште еден пример дека културната соработка има сила да создава нови перспективи. Преку нивната работа, македонските автори и дела добиваат простор да стигнат до нови читатели, а преку ваквите средби се отвора можност за понатамошна соработка во областа на литературата, преводот и македонистиката.
Охрид, пак, е идеалното место за таква средба. Градот кој со векови го чува македонското духовно и книжевно наследство повторно е место на кое се среќаваат јазикот, литературата, науката и културата. Место каде што традицијата не останува само спомен од минатото, туку станува темел врз кој се гради иднината.
Од овде, од Охрид, македонското слово продолжува да создава мостови – меѓу генерациите, меѓу научните и културните средини и меѓу народите.
А мисијата на Македонскиот културно-информативен центар во Софија, предводен од директорот проф. д-р Зоран Пејковски, е токму во тие мостови да ја препознае својата најважна улога: македонската култура да биде присутна, отворена кон светот и препознатлива преку своите вистински вредности – јазикот, литературата, уметноста, традицијата и луѓето кои ја создаваат и ја афирмираат.
Од древниот Охрид до современите културни центри, македонското слово продолжува да патува, бидејќи со книгата се отвораат врати, со јазикот се чува идентитетот, со културата се создаваат мостови. А со луѓето кои искрено и посветено работат за неа – македонската култура продолжува да живее и да се препознава во светот.
