Македонски
Големи протести против високите трошоци за живот и лошата состојба на јавните услуги денес прераснаа во насилни немири низ цела Франција. Во градот Лимож, историското градско собрание беше запалено, а неговиот покрив се запали. Судири со полицијата избувнаа во Париз, Лион, Марсеј и други градови, автомобили и јавни згради беа запалени, а продавниците беа ограбени. Полицијата уапси повеќе од 400 лица.
Според податоците од француското Министерство за внатрешни работи, околу 550.000 демонстранти се собрале на улиците низ целата земја, од кои 110.000 во Париз. Организаторите тврдат дека имало околу 800.000. Голем дел од собирот бил мирен, но во неколку градови групи маскирани демонстранти се судриле со полицијата и предизвикале голема материјална штета
Еден од најсериозните инциденти се случи во Лимож, град во централна Франција, каде што маскирани демонстранти го нападнаа градското собрание и го запалија.
Според извештај на АФП, насилството избувнало кон крајот на протестот на кој присуствувале неколку илјади луѓе. Демонстрантите прво запалиле возило на општинската полиција пред градското собрание, потоа скршиле прозорци, влегле во зградата и ја запалиле нејзината внатрешност.
Пожарот се проширил на едното крило од зградата и ја зафатил кровната конструкција. Пожарникарите сè уште се бореле со пожарот околу 20 часот, обидувајќи се да спречат пламените јазици да ја зафатат целата зграда. Постоела опасност од уривање на делови од кровот.
Градското собрание на Лимож е историска зграда отворена во 1883 година и е заштитена како историски споменик од 1975 година. Според извештаите од местото на настанот, стотици луѓе го гледале пожарот, а вработените во градската власт биле потресени од сцените.
Судири со полицијата, палење полициски возила и грабежи на продавници беа пријавени и во други делови од градот. Демонстрантите фрлаа разни предмети и пиротехнички средства кон полицајците, а полицијата одговори со солзавец.
Градоначалникот на Лимож, Гијом Герен изјави дека пожарот во Градското собрание е неприфатливо и е за осуда.
„Ова не е дело на група ситни криминалци, туку на хулигани кои дејствувале методично и високоорганизирано. Ниту Лимож не беше поштеден. Не постојат зборови со кои може да се осуди она што се случи“, рече Герен.
Тој истакна дека нему и на жителите на Лимож им е многу тешко поради она што се случи.
„Ова не е глупост, ова е омраза. Омраза кон француското знаме. Можеби, всушност, тоа е единственото нешто што ќе остане од градското собрание. Знамето кое пожарникарите љубезно ми го вратија откако го спасија од пламените јазици“, додаде Герен.
Голем пожар избувна во туристичката канцеларија на централниот плоштад Белкур во Лион. Маскирани демонстранти претходно ги скршија прозорците на зградата, по што таа беше запалена.
Густ чад се издигаше над центарот на градот, а пожарникарите имаа тешкотии да стигнат до местото на пожарот поради судирите меѓу демонстрантите и полицијата.
Полицијата се обиде да ги растера насилните групи со солзавец, шок бомби и водни топови. Некои од демонстрантите се повлекоа во околните улици, каде што кршеа излози и оштетуваа продавници.
Според француското Министерство за внатрешни работи, околу 20.000 демонстранти се собрале во Лион. Некои од учесниците продолжиле мирно да протестираат, додека судири избувнале во други делови од градот.
Насилни инциденти се случија и во Марсеј, вториот по големина град во Франција, каде што демонстрантите насилно влегоа во градското собрание.
Тие ја скршиле влезната врата, влегле во лобито и оштетиле мебел. Бистата на Маријана, женска фигура што ја симболизира Француската Република, исто така била оштетена. Полицијата набрзо интервенирала и ги избркала демонстрантите.
Општинските полициски канцеларии во градот беа исто така нападнати, а неколку продавници претрпеа штета.
Градоначалникот на Марсеј, Беноа Пајан, побара објаснување од надлежните служби во врска со начинот на кој бил организиран јавниот ред.
„Сакам да знам што се случило. Сакам да знам зошто луѓето успеале неказнето да провалат во овој град“, рече Пајан.
Тој нагласи дека насилните бунтовници не треба да се изедначуваат со граѓаните кои мирно протестираат за оправдани социјални барања. Според него, штетата врз самото градско собрание била ограничена.
Во Париз, најсериозните судири избувнаа на Плоштадот на Републиката, каде што од утрото се собираа големи групи демонстранти.
Демонстрантите запалија автомобили, канти за ѓубре и киоск со весници, а фрлаа и пиротехнички средства и други предмети кон полицијата. Полицијата одговори со солзавец и водни топови.
На некои места, излозите на продавниците беа скршени, продавниците ограбени, а јавниот имот беше оштетен. Големи облаци од чад се надвиснуваа над делови од центарот на градот.
Во исто време, повеќето демонстранти учествуваа во мирни маршеви. Илјадници луѓе маршираа низ градот носејќи транспаренти и француски знамиња, барајќи оставка од претседателот Емануел Макрон.
Градоначалникот на Париз, Емануел Грегоар, изјави дека материјалната штета ќе биде голема.
Според него, некои улици биле систематски уништени, а покрај продавниците, оштетени биле и јавни простори и споменици. Тој нагласи дека учесниците во социјалните протести треба да се разликуваат од насилните бунтовници.
Немирите не беа ограничени само на четирите најголеми жаришта. Во Лил, демонстрантите ги скршија стаклените врати на градското собрание, влегоа во зградата и уништија дел од просториите пред да избегаат.
Потоа полицијата влезе во зградата за да провери дали има некој останат внатре.
Судири беа пријавени и во Рен, Тулуз, Монпелје, Гренобл и други градови.
Во Рен, демонстрантите поставија запалени барикади на кружниот пат и накратко го прекинаа сообраќајот. Во Гренобл, градското собрание беше оштетено, додека продавниците и јавните институции беа нападнати во неколку други градови.
Француското Министерство за внатрешни работи за дел од насилството ги обвини групите поврзани со радикалната левица и таканаречениот црн блок, чии учесници честопати се облекуваат во црно и ги кријат своите лица.
Денешните протести се продолжение на незадоволството што се ширеше низ Франција со недели.
Сè започна кон средината на септември со протести на средношколци кои предупредуваа на недостигот од наставници, лошата состојба на училишните згради и нееднаквите услови за образование. Движењето постепено се прошири во сè поголем број училишта и градови.
Потоа на протестите им се придружија студенти, синдикати и граѓани незадоволни од зголемувањето на цените на горивата, храната и енергијата и слабеењето на јавните услуги.
Повиците за денешните протести се ширеа на социјалните мрежи, со обиди за оживување на движењето „жолти елеци“, кое во 2018 година започна масовни протести против зголемувањето на цените на горивата и високите трошоци за живот.
Меѓу организациите што ги поддржаа собирите е и големиот француски синдикат CGT, кој бара повисоки плати и пензии, пониски цени и подобро финансирање на јавните услуги.
На вчерашните насилни протести ширум Франција реагираше и францускиот претседател Емануел Макрон, кој најави дека сите оние кои ограбувале и уништувале имот за време на уличните демонстрации ќе бидат „кривично гонети и казнети“.
„Во нашата Република нема место за насилство. Секој што уништувал имот, напаѓал префектури и продавници, па дури и ограбувал градски собранија, ќе биде кривично гонет и казнет“, истакна Макрон во објава на социјалните мрежи.
Францускиот претседател, исто така, повика на формирање „блок“ против ваквите хулигани и насилници.
Според поседните податци што доцна синоќа ги соопшти францускиот министер за вооружените сили, Себастијан Лекорну, при вчерашните протести, организирани под мотото „млади и жолти“, ширум Франција биле уапсени најмалку 1.200 лица.
Истовремено, во немирите за време или по протестите биле повредени околу 150 францукси полицајци.
Пред денешните протести, францускиот претседател Емануел Макрон ги повика граѓаните да останат смирени и да го почитуваат законот.
Тој нагласи дека правото на протест е загарантирано со уставот, но дека тоа подразбира почитување на другите луѓе и нивниот имот.
Премиерот Себастијан Лекорну го осуди насилството и нападите врз јавните институции, додека министерот за внатрешни работи Лоран Нуњез тврди дека организираните насилни групи се обидуваат да го искористат незадоволството на граѓаните за да предизвикаат нереди.
Протестите, исто така, покренаа прашања за однесувањето на полицијата. Во последните недели, некои малолетни демонстранти беа сериозно повредени, а францускиот полициски инспекторат започна серија истраги за пријави за прекумерна употреба на сила.
Додека властите најавуваат решителен одговор на насилството, организаторите на протестите велат дека незадоволството од трошоците за живот, образованието и јавните услуги нема да исчезне.
