Македонски
Европа стана водечки светски увозник на оружје во последните пет години, што е директен резултат на реакциите на европските влади на руската закана и намалената доверба во безбедносните гаранции на САД, според најновите податоци објавени во понеделник од страна на Меѓународниот институт за истражување на мирот во Стокхолм СИПРИ (SIPRI), објави Ројтерс.
Увозот на оружје во европските земји се зголемил повеќе од трипати помеѓу 2021 и 2025 година во споредба со претходниот петгодишен период. Главните причини се снабдувањето на Украина за да се одбрани од руска инвазија и обновата на сопствените воени залихи по децении недоволно инвестирање.
„Зголемувањето на протокот на оружје во Европа ја зголеми вкупната глобална трговија со оружје за речиси 10 проценти“, објасни Метју Џорџ, директор на Програмата за трансфер на оружје на СИПРИ.
Според извештајот, Европа сега учествува со 33 проценти во глобалниот увоз на оружје, во споредба со 12 проценти во претходниот петгодишен период. Иако ги зајакнуваат сопствените воени индустрии, европските земји продолжуваат сè повеќе да купуваат американско оружје, особено борбени авиони и системи за воздушна одбрана со долг дострел.
Блискиот Исток
Увозот на оружје на Блискиот Исток се намали за 13 проценти, иако Саудиска Арабија и Катар остануваат меѓу четирите најголеми купувачи во светот. Падот во голема мера може да се припише на фактот дека големите саудиски нарачки од претходните периоди сè уште не се испорачани, објасни вишиот истражувач на СИПРИ, Питер Веземан.
Тој додаде дека дури и пред неодамнешните напади на САД и Израел врз Иран, земјите во регионот веќе направиле значителни нови нарачки кои сè уште не биле вклучени во статистиката.
Се очекува дека сегашниот конфликт дополнително ќе ги зголеми купувањата, особено на ракетни и воздушни одбранбени системи.
„Прво, тие ќе ја заменат опремата што ја потрошиле, а потоа ќе размислат за купување дополнителна опрема за да се заштитат уште поефикасно од порано“, рече Веземан.
Меѓу извозниците, Соединетите Американски Држави ја консолидираа својата доминација, зголемувајќи го својот удел на глобалниот пазар од 36 на 42 проценти. Франција е на второ место со 9,8 проценти од глобалниот извоз, додека уделот на Русија падна од 21 на само 6,8 проценти по инвазијата на Украина во 2022 година. Вкупниот удел во извозот на европските земји е 28 проценти, што е четири пати повеќе од Русија и пет пати повеќе од Кина.
