
Во град каде што два континента се допираат, а историјата и сегашноста постојано се преплетуваат, македонскиот пишан збор овие денови си најде свој топол дом. Во Македонскиот културно-информативен центар во Истанбул, започнаа „Деновите на македонската книжевност“, манифестација која не е само обичен културен настан, туку вистинско патување на емоции, стихови и пријателства.
Сè започна со желбата убавите нешта од Македонија да се споделат со светот. Како што истакна директорот на центарот, Диме Ратајкоски, нивната мисија е едноставна, но длабока – да ја доближат македонската литература до овдешната јавност и да создадат нови врски.
Првата вечер донесе една посебна, речиси филмска симболика. На сцената застана поетесата Јулијана Величковска, добитничка на престижната награда „Браќа Миладиновци“ за 2025 година, со англиското издание на нејзината стихозбирка „Рајсфершлус“. Но, ова не беше само обична промоција, туку враќање на изворот. Пред неколку години, во 2021 година, веднаш по долгата тишина на пандемиската изолација, токму едно патување во Истанбул ги отклучило приказните што долго тлееле во неа.

Турција е чудесна земја, рече Величковска, објаснувајќи дека нејзината книга е како рајсфершлус, тенка гранична линија која истовремено може и да раздвојува и да спојува. Таа линија ги спојува поезијата и прозата, науката и емоцијата, но и нас самите со другите. Со насмевка додаде дека е среќна што стиховите за кои ја инспирирала Турција, конечно ги вратила дома.
Истата вечер, салата се исполни со тивка почит и носталгија. На платното оживеа краткиот документарен филм на „Вардар филм“ за големиот турски поет Фазил Хусну Дагларџа, лауреатот на „Златен венец“ на Струшките вечери на поезијата во 1974 година. Во публиката седеа негови стари пријатели и соработници, а покрај зборовите на турската поетеса Нурдуран Думан, просторијата одекнуваше од топли спомени и разговори за човекот кој одамна ги поврзал Струга и Истанбул.

Ако првата вечер беше враќање на инспирацијата, втората вечер беше славење на еден живот посветен на два јазика и две татковини. Посветена на македонско-турскиот поет Ерол Туфан, оваа вечер раскажа приказна за еден „ловец на зборови“. Роден во Гостивар, а вкоренет во Истанбул, Туфан со години е тивкиот амбасадор кој преку своите преводи, меѓу кои и поезијата на Блаже Конески и Ацо Шопов, ги пренесувал македонските стихови преку границата.

Додека професорот и писател Венко Андоновски зборуваше за суштината на неговото творештво, самиот Туфан ја откри тајната на својот поетски свет. Тој раскажа дека пишува од расположение и од спротивставеност, спојувајќи ги поезијата и есејот во едно.

Секој поет, без разлика на кој јазик пишува, живее во два света, порача Туфан пред публиката. Едниот е оној во кој мисли дека е роден и дека живее, а другиот е оној во кој твори.
И токму таму, во тој втор свет на творештвото, Истанбул и Македонија овие денови дишат како едно.

Македонски




