Македонски
Унгарија денеска ја повлече блокадата на подготвителните чекори за отворање два нови преговарачки кластери со Украина, отворајќи можност Киев да направи значаен исчекор кон членството во Европската Унија. Но Будимпешта сè уште ја условува конечната согласност со усвојување украински закон што ќе ги зајакне правата на унгарското малцинство, објави Еуроњуз.
Одлуката претставува значајна промена во ставот на Унгарија, која со години го блокираше напредувањето на Украина кон ЕУ, најпрво под владата на Виктор Орбан, а потоа и по доаѓањето на новиот премиер Петер Маѓар, кој бара дополнителни гаранции за правата на етничките Унгарци во Украина.
Според Еуроњуз, Будимпешта денеска дозволила да продолжат техничките подготовки за писмата со кои Советот на ЕУ ќе побара од Украина да ги достави своите преговарачки позиции за вториот и третиот кластер. Станува збор за областите што ги опфаќаат внатрешниот пазар, конкурентноста и инклузивниот раст.
Унгарија претходно го блокираше дури и овој подготвителен чекор. Нејзината денешна согласност во Брисел се толкува како сигнал дека владата е подготвена да го повлече ветото и за формалното отворање на кластерите, доколку Киев го исполни договорениот услов.
Украинскиот парламент треба в понеделник, 12 октомври, да гласа за закон со кој ќе се прошири заштитата на образовните и културните права на националните малцинства. Посебно внимание ѝ е посветено на унгарската заедница во Закарпатската област, во западна Украина. Ако законот биде усвоен, се очекува Унгарија да даде согласност за отворање на двата кластери на состанокот на министрите за европски прашања во Луксембург, на 13 октомври. Потоа би можела да се одржи и меѓувладина конференција на која кластерите формално ќе бидат отворени.
Договорот, меѓутоа, сè уште не е сигурен. Украинскиот парламент допрва треба да го изгласа законот, а обезбедувањето стабилно мнозинство во Врховната рада претставува дополнителен предизвик.
И Молдавија добива можност да напредува
Унгарското попуштање би можело да го забрза и пристапниот процес на Молдавија, бидејќи Брисел настојува двете земји да напредуваат паралелно.
Според Еуроњуз, на истиот состанок на министрите се очекува земјите членки да одобрат и исплата на 4,2 милијарди евра европски средства за Унгарија, кои претходно беа блокирани поради загриженоста за корупцијата. Сепак, официјално не е потврдено дека исплатата е договорена како директна размена за повлекување на унгарското вето.
Фајненшл тајмс уште на 5 октомври објави дека унгарскиот премиер Петер Маѓар им наложил на дипломатите да не го блокираат испраќањето на писмата до Украина и Молдавија, што беше првиот сигнал дека Будимпешта е подготвена да попушти.
Новата унгарска влада ја менува Орбановата политика
Односите меѓу Будимпешта и Киев беа особено затегнати за време на владеењето на Виктор Орбан, кој се противеше на украинското членство во ЕУ и постојано го користеше правото на вето за да го блокира пристапниот процес.
По убедливата изборна победа во април и преземањето на премиерската функција во мај, Петер Маѓар најави попрагматичен пристап кон Украина. Во јуни неговата влада дозволи отворање на два преговарачки кластери, но продолжи да бара гаранции за правата на унгарското малцинство.
И покрај промената на власта, Будимпешта останува против забрзано членство на Украина без исполнување на сите услови. Маѓар претходно побара од европските лидери да избегнуваат формулации што би можеле да се толкуваат како автоматско отворање на преостанатите преговарачки кластери.
Доколку следната недела бидат отворени вториот и третиот кластер, на Украина ќе ѝ останат уште два неотворени кластери, поврзани со зелената агенда, земјоделството и европските ресурси. Европската комисија се надева дека сите преостанати кластери со Украина и Молдавија ќе бидат отворени до крајот на годинава.
Но отворањето на кластерите не значи и завршување на преговорите. За затворање на преговарачките поглавја и за конечен прием во ЕУ и понатаму ќе биде потребна согласност од сите земји членки.
Токму затоа денешната одлука на Будимпешта претставува важен политички исчекор, но не и безусловно повлекување на унгарското противење на украинското членство.
Извор: МКД.мк
