Македонски
Почетокот на 2026 година го одбележува јасно забрзување на глобалната политичка и безбедносна нестабилност. Во различни делови од светот – од Латинска Америка, преку Блискиот Исток, до Источна Европа – се забележуваат паралелни процеси на политички притисок, општествено незадоволство и зголемени геополитички тензии.
Иако секоја криза има свои локални причини, заедничката нишка е ерозијата на довербата во институциите, економските притисоци и сè поотвореното судирање на големите геополитички сили.
Венецуела и Колумбија – Латинска Америка под притисок
Во Венецуела продолжува длабоката политичка и економска криза. Режимот на Николас Мадуро се соочува со засилени меѓународни притисоци, но и со растечко внатрешно незадоволство поради инфлацијата, сиромаштијата и недостигот од основни услуги. Иако опозицијата периодично се обидува да мобилизира масовни протести, државниот апарат и безбедносните служби засега ја одржуваат контролата.
Во соседна Колумбија, ситуацијата е поинаква, но не помалку сложена. Земјата е во процес на политички и безбедносни трансформации, со обиди за мир со вооружени групи и социјални реформи. Истовремено, зголемени се протестите, безбедносните инциденти и регионалните тензии, што создава чувство на кревка стабилност.
Иран – протестно општество под репресија
Во Иран, антивладините протести прераснаа во еден од најсериозните предизвици за Исламската Република во последните децении. Започнати како економски и социјални демонстрации, тие добија јасна политичка димензија. Реакцијата на властите беше остра – со апсења, интернет-блокади и силна улога на безбедносните служби.
Истовремено, иранското раководство го засили надворешно-политичкиот тон, со закани кон САД и Израел, што дополнително ја зголемува регионалната нестабилност. Комбинацијата од внатрешен притисок и надворешна конфронтација го прави Иран една од најризичните точки во глобалната безбедносна архитектура.
Украина – војна без јасен крај
Во Источна Европа, војната во Украина продолжува да биде централната безбедносна криза на континентот. И покрај меѓународните напори, воената линија останува нестабилна, а дипломатското решение е далеку од постигнување.
Украина останува силно поддржана од Западот, додека Русија ја одржува својата воена и политичка стратегија. Овој судир не е само регионален, туку и глобален, бидејќи ги обликува односите меѓу НАТО, Русија, Кина и поширокиот меѓународен поредок.
Заедничката слика: свет без стабилен центар
Иако Венецуела, Колумбија, Иран и Украина се различни по култура, историја и политички системи, тие денес се дел од поширока слика: свет во кој старите правила се распаѓаат, а новите сè уште не се воспоставени.
Во таков контекст, глобалната политика се движи кон повеќе конфликти со низок интензитет, но со висок ризик од ескалација. Економските притисоци, климатските предизвици и геополитичката конкуренција дополнително ја влошуваат ситуацијата.
Почетокот на 2026 година, наместо стабилизација, носи слика на свет кој влегува во подолг период на неизвесност – во кој локалните кризи сè почесто стануваат дел од глобалната безбедносна и политичка равенка.
