Македонски
Наградуваната „Точка нула“ од украинскиот писател Артем Чех е ново издание на „Матица македонска“. Искрена, остроумна и длабоко човечна, оваа автобиографска проза ја доближува војната до читателот преку она што извештаите ретко можат да го пренесат: внатрешниот живот на луѓето што ја преживуваат.
Оди во шаторот и пишувај книга. Тоа е наредба – овие зборови, упатени до Чех од неговиот пријател и командир, се еден од клучевите за читање на „Точка нула“.
Пишувањето тука станува одговорност кон луѓето со кои се делат денот, опасноста и неизвесноста. Нивните гласови, карактери и мали постапки заслужуваат да бидат запаметени. Од белешки, разговори и набљудувања се создава книжевност што му дава лице на искуството.
Силата на Чех е во бескомпромисната искреност со која ги набљудува и другите и себеси. Со црн хумор, самоиронија и изострено чувство за детаљот, тој пишува за недовербата и пријателството, за апсурдот и грижата, за постепеното менување на човекот во крајни околности. Неговите портрети ја имаат непосредноста на вистинска средба: по читањето остануваат луѓето, нивните зборови и противречности.
Книгата произлегува од воената служба на авторот во периодот од мај 2015 до јули 2016 година. Насловната „Точка нула“ ја означува и линијата на фронтот и внатрешната граница на која се преиспитува сè што дотогаш изгледало сигурно. Токму овој спој на сведочење и самопреиспитување ѝ дава на книгата сила што ја надминува документарната вредност. Во неа прашањето за преживувањето е неразделно од прашањето што вреди да се зачува во себе.
Објавена во Украина во 2017 година кај „Виват“, „Точка нула“ ја добива наградата „ЛитАкцент на годината“ за есеистика и книжевна репортажа. Полскиот превод од 2019 година влегува меѓу петте финалисти за наградата „Ришард Капушчински“ во 2020 година, кога книгата е објавена и на англиски кај „Глагослав“. Чех е и добитник на украинската награда „Книга на годината на Би-би-си“ за 2021 година за романот „Кој си ти?“.
„Точка нула“ е достапна во книжарниците на „Матица македонска“. Преводот од украински е на Вера Чорниј-Мешкова. Оваа книга го прави она што добрата книжевност најдобро го умее: таму каде што веста бележи настан, таа зачувува човечки живот во зборови.
